Czytaj dziecku! Dlaczego, jak i co?

Wiele już powiedziano i napisano o zaletach głośnego czytania dzieciom. Wszystkim na pewno doskonale znana jest akcja Fundacji ABCXXI „Cała Polska czyta dzieciom”. Fundacja spotami telewizyjnymi, happeningami, współpracą ze szkołami i przedszkolami zachęca rodziców do codziennego, głośnego czytania dzieciom. Wszystkim wyryło się  pewnie też w pamięci hasło określające czas codziennego czytania „Czytajmy 20 minut dziennie. Codziennie.”

Warto przypomnieć jakie korzyści niesie ze sobą codzienne czytanie dzieciom, zwłaszcza w dobie pośpiechu i braku czasu, w dobie powszechnego dostępu do takich mediów jak telewizja czy Internet, które wydawać by się mogło, doskonale mogą zastąpić książkę. Jednak, jak się okazuje, wspólne oglądanie telewizji czy przesiadywanie przed komputerem nie jest w stanie zastąpić wspólnego czytania. Nie da się przecenić zalet głośnego czytania. Oto główne jego zalety, choć jestem pewna, że można by znaleźć ich znacznie więcej.

    Nie bez znaczenia dla czerpania korzyści ze wspólnego czytania ma sposób w jaki to robimy. Warto pamiętać o kilku podstawowych zasadach czytania maluchom

Jak czytać dziecku?

1. Czytać codziennie, przez co najmniej 20 minut – czas czytania dostosować do przedziału uwagi dziecka, początkowo może być krótki, stopniowo można go wydłużać, chodzi   jednak o codzienny rytuał czytania. Dobrą porą jest wieczór przed snem.

2. Czytanie ma się dziecku kojarzyć z radością – nigdy z przymusem, karą czy nudą, powinno być magiczną porą wspólnego dokonywania odkryć, przeżywania tajemnic  i wzruszeń, porą, której dziecko nie może się doczekać

3. Wybierać wyłącznie książki ciekawe dla dziecka i wartościowe dostosowane do jego wieku.

4. Unikać stereotypowych podziałów na książki dla chłopców i dla dziewcząt. Tak zwane książki dla dziewcząt warto przeczytać zanim chłopiec zacznie się wstydzić „babskiej literatury”. Da mu to wgląd w słabo mu znany świat emocji.

5. Jeśli dziecko chce, można i warto wielokrotnie czytać tę samą książkę czy wiersz.

6. Pozwalać na pytania, powrót do poprzedniej strony, rozmowy  zainspirowane tekstem – ta część głośnego czytania najbardziej rozwija intelekt i wrażliwość dziecka.

7. Reklamować czytanie własnym przykładem – dzieci powinny widzieć dorosłych pogrążonych w lekturze książek i czasopism.

Wielu kłopotów rodzicom, zwłaszcza początkującym we wspólnym czytaniu, przysparza wybór odpowiedniej literatury. Z pomocą przychodzi rodzicom ponownie Fundacja ABCXXI „Cała Polska czyta dzieciom”, która przygotowała „Złotą listę książek”. Pozycje na liście dostosowane są do wieku dziecka, co nie oznacza, iż trzeba ściśle ich się trzymać. Warto obserwować swoje dziecko podczas codziennego czytania i dobierać książki do jego zainteresowań i możliwości psychofizycznych. Bogactwo literatury na liście sprawia, że każdy znajdzie coś dla siebie.

Oto pozycje książkowe proponowane dla maluszków i starszaków.

Wiek 0 – 4 lata:

Marta Bogdanowicz (opracowanie) – Rymowanki – przytulanki

Paulette Bourgeois, Brenda Clark – seria o Franklinie

Jan Brzechwa – Wiersze i bajki

Gilbert Delahaye – seria o Martynce

Barbara Gawryluk – Dżok, legenda o psiej wierności

Danuta Gellnerowa – Cukrowe miasteczko

Anita Głowińska – Kicia Kocia (seria)

Dimiter Inkiow – Ja i moja siostra Klara (seria)

Czesław Janczarski – Miś Uszatek

Janosch – Ach, jak cudowna jest Panama (seria)

Astrid Lindgren – Lotta z ulicy Awanturników

Hanna Łochocka – O wróbelku Elemelku

Sam McBratney – Nawet nie wiesz, jak bardzo Cię kocham

Nele Most, Annet Rudolph – Wszystko moje; Co wolno, a czego nie wolno

Sven Nordqvist – Kiedy mały Findus się zgubił (seria)

Beata Ostrowicka – Lulaki, Pan Czekoladka i przedszkole; Ale ja tak chcę!

Joanna Papuzińska – Śpiące wierszyki

Eliza Piotrowska – Bajka o drzewie

Renata Piątkowska – Opowiadania z piaskownicy

Annie M.G. Schmidt – Julek i Julka (seria)

Małgorzata Strzałkowska – Zielony, żółty, rudy, brązowy

Julian Tuwim – Wiersze dla dzieci

Wojciech Widłak – Pan Kuleczka (seria)

 

Wiek 4-6 lat:

Florence Atwater, Richard Atwater – Pan Popper i jego pingwiny

Hans Christian Andersen – Baśnie

Wiera Badalska – Ballada o kapryśnej królewnie

Liliana Bardijewska – Zielony Wędrowiec; Moje – nie moje

Grażyna Bąkiewicz – Kosmiczni odkrywcy – Franio i jego babcia

Marcin Brykczyński – Jedna chwilka, uczuć kilka

Jan Brzechwa – Pan Drops i jego trupa

Wanda Chotomska – Wiersze; Pięciopsiaczki

Carlo Collodi – Pinokio

Vaclav Ćtvrtek – Bajki z mchu i paproci; O gajowym Chrobotku ; Podróże furmana Szejtroczka

Iwona Czarkowska – Biuro zagubionych zabawek

Dorota Gellner – Przedszkolakom

Eva Janikovszky – Gdybym był dorosły

Czesław Janczarski – Jak Wojtek został strażakiem

Grzegorz Janusz – Misiostwo świata

Hanna Januszewska – O Pleciudze

Roksana Jędrzejewska-Wróbel – Sznurkowe historie, Maleńkie Królestwo królewny

Aurelki Kęstutis Kasparavičius – Mała zima

Lucyna Krzemieniecka – O Jasiu Kapeluszniku

Åsa Lind – Piaskowy Wilk

Astrid Lindgren – seria o Pippi Pończoszance; Emil ze Smalandii

Hugh Lofting – seria o Doktorze Dolittle 2

Beata Majchrzak – Opowieść o błękitnym psie, czyli o rzeczach trudnych dla dzieci

Kornel Makuszyński – Przygody Koziołka Matołka

Małgorzata Musierowicz – Znajomi z zerówki

Alan A. Milne – Kubuś Puchatek, Chatka Puchatka

Pija Lindenbaum – Nusia i bracia łosie (seria)

Renata Piątkowska – Na wszystko jest sposób ; Nie ma nudnych dni

Gianni Rodari – Bajki przez telefon (w tym Historyjki o Alicji, która zawsze wpadała w kłopoty;

Zofia Rogoszówna – Dzieci Pana Majstra

Ulf Stark – Cynamon i Trusia. Wiersze o złości i radości (seria)

Małgorzata Strzałkowska – Leśne Głupki; Wiersze do poduchy, Wyliczanki z pustej szklanki

Anna Świrszczyńska – Dziwny tygrys ; O chciwym Achmedzie

Julian Tuwim – Pan Maluśkiewicz i wieloryb

Danuta Wawiłow – Wiersze

Max Velthuijs – Żabka i obcy

Rodzicom poszukującym inspiracji do wyboru lektur polecam także zajrzeć na stronę http://www.rodzinneczytanie.pl/przedszkolaki , gdzie znaleźć można między innymi nowości wydawnicze dla dzieci.

Wspólne czytanie jest formą mądrego kontaktu z dzieckiem i doskonałą metodą wychowawczą.   Autorki książki „Wychowanie przez czytanie” – Irena Koźmińska i Elżbieta Olszewska piszą:

(…) Codzienne czytanie dziecku dla przyjemności jest czynnością prawdziwie magiczną zaspokaja bowiem wszystkie potrzeby emocjonalne dziecka, znakomicie wspiera jego rozwój psychiczny, intelektualny  i społeczny, jest jedną z najskuteczniejszych strategii wychowawczych, a przy tym przynosi dziecku ogromną radość i pozostawia cudowne wspomnienia. Ale to jeszcze nie koniec atutów głośnego czytania. Czynność ta jest łatwa, nie wymaga od nas, dorosłych, szczególnego przygotowania, jest przyjemna i inspirująca także dla czytającego, nic nie kosztuje, gdy korzystamy z biblioteki czy wymieniamy książki z innymi rodzicami, lub jest niedroga, gdy zaopatrujemy się w tanich księgarniach albo na wyprzedażach. (….)

Wszystkim rodzicom i dzieciom życzę wspaniałych chwil spędzonych na wspólnej lekturze.

opracowała: Agnieszka Mościńska

 

 

Wychowanie muzyczne w przedszkolu

 

Wychowanie muzyczne w przedszkolu powinno opierać się na różnych formach aktywności, m.in. na takich, jak:

śpiew – kształci słuch, poczucie rytmu, pamięć muzyczną, rozwija aparat głosowy, uwagę, wyobraźnię, dostarcza wiedzy o świecie, sprzyja rozwojowi prawidłowej wymowy,

 

słuchanie muzyki – kształcenie zdolności percepcyjnych ma ogromne znaczenie dla rozwoju mowy i myślenia; głównym zadaniem kontaktów dziecka z muzyką, jakie spełnić ma przedszkole jest obudzenie uwagi słuchowej, przygotowanie dziecka do słuchania i stworzenie ku temu najlepszych warunków,

 

ruch przy muzyce – jest to gimnastyka ciała, która poprawia krążenie, dotlenia organizm, stanowi źródło radości i odprężenia; wyrabia zdolności koncentracji i uwagi, kształci szybką orientacją, refleks, pobudza aktywność i rozwija spostrzegawczość, wyobraźnię i pamięć,

 

gra na instrumentach – nauka ta sprawia dzieciom radość, zadowolenie, rozwija muzykalność, zdolności estetycznego i emocjonalnego przeżywania muzyki,

 

tworzenie prostych melodii – wszelkiego rodzaju improwizacje wpływają na aktywność twórczą dziecka.

Każda z tych form kształci inne umiejętności, a różnorodność form urozmaica zajęcia, pobudza zainteresowania i aktywność dziecka.

Najczęstszą formą muzyki występującą w przedszkolu jest piosenka. Jednak warto również sięgnąć po bardziej skomplikowane formy muzyczne. Ciekawymi zabawami, wywołującymi śmiech, radość i dających rozluźnienie są:

zagadki muzyczne – rozpoznawanie odgłosów zwierząt, natury, czynności i innych dźwięków, rozpoznawanie po dźwiękach instrumentów muzycznych, odgadywanie po melodii znanych piosenek,

zabawa w echo – powtarzanie za nauczycielką słów: głośno, cicho, umiarkowanie,

zabawy wyliczankami,

recytacja rytmizowanego tekstu z wyklaskiwaniem,

naśladowanie, np. jesiennej pogody (szum wiatru, szelest liści, deszcz),

akompaniowanie do piosenek,

wygrywanie i wyklaskiwanie rytmów,

słuchanie muzyki relaksacyjnej,

słuchanie muzyki poważnej,

malowanie muzyki,

zabawy ilustracyjne – przedstawianie treści piosenek dowolnymi ruchami i gestami naśladującymi,

zabawy taneczne.

Częsty kontakt dziecka z muzyką przyczynia się do kształtowania jego emocjonalnego i poznawczego stosunku do otaczającego go świata. Grupowe uczestnictwo w zajęciach muzycznych uspołecznia, przeciwdziała uczuciu samotności i sprzyja przyswajaniu form współdziałania.

W zakresie wychowania umysłowego kontakt z muzyką rozwija wrażliwość zmysłową pobudza proces spostrzegania, koncentrację uwagi, wpływa na rozwój mowy i wzbogacenie słownictwa oraz rozwija inwencję twórczą.

 

Bibliografia:

Gloton R., Cero C. Twórcza aktywność dziecka. WSiP, Warszawa 1985.

Podolska B. Z muzyką w przedszkolu. WSiP, Warszawa 1987.

Sacher W. Słuchanie muzyki i aktywność artystyczna dzieci. „Impuls”, Kraków 1999.

Zwolińska E. Rozwój wyobraźni muzycznej a funkcje percepcyjno-motoryczne w młodszym wieku szkolnym. Wyższa Szkoła Pedagogiczna, Bydgoszcz 1997.

 Opracowała: Karina Horzela

Rola twórczości dla rozwoju dzieci w wieku przedszkolnym

 

Od zarania dziejów twórczość towarzyszyła człowiekowi, zmieniała nasz świat poprzez powstające wynalazki i dzieła sztuki.

Dziecko jako mały człowiek jest twórcą z natury, wyraźnie można to zauważyć w czasie swobodnych zabaw, gdy otaczające go przedmioty nabywają nowych znaczeń, stają się pałacem, rakietą w zależności od jego twórczej wyobraźni.

Rysowanie jest zabawą dziecka poprzez którą przedstawia ono swoje marzenia. Dzięki twórczości plastycznej dziecko z pomocą swojej wyobraźni może zmieniać swoją rzeczywistość i doskonalić swoją sprawność manualną. S. Szuman twierdzi, że „dziecko wyraża się poprzez swoje rysunki, wierniej jak przez mowę (…)

Każda forma twórczości artystycznej rysowanie, malowanie czy konstruowanie to – wbrew pozorom – bardzo złożone formy działalności dziecka. według V. Lowenfeld dziecko w czasie tworzenia daje część siebie, pokazuje jak widzi, co czuje i jak myśli.

Twórczość plastyczna kształtuje dziecięcą osobowość, uczy myślenia, kojarzenia. Dzieci w wieku przedszkolnym na swych rysunkach przedstawiają swoje uczucia, wszystko co ich nurtuje, niepokoi, wszystkie swoje przeżycia. Treścią wypowiedzi bywa zarówno rodzina, jak i podwórko, ulica, koleżanki i koledzy oraz zwierzęta.

Warto łączyć elementy plastyki z innymi formami twórczej aktywności, inspirować do twórczego działania mogą wiersze, piosenki, opowiadania…

Zachęcanie dziecka do twórczego działania powinno opierać się na organizowaniu dla niego odpowiednich warunków materialnych i przestrzenno-czasowych, a nie narzucaniu mu pomysłów i tematów oraz sposobów ich realizacji. Podstawową zasadą jest wytworzenie atmosfery sprzyjającej tworzeniu. „Dlatego środowisko, w którym dziecko się rozwija, powinno w jak największym stopniu wzbogacać jego wyobraźnię, rozszerzać zakres wiedzy, dostarczać bodźców do spontanicznego i pełnego inwencji działania”.

Nie należy narzucać dziecku własnego widzenia świata, ani wymagać dostosowania pracy do swoich wyobrażeń, poprzez takie zachowania hamuje się proces twórczy dziecka i ogranicza jego spontaniczność. Wpływa to również na wyobraźnię nie pozwalając dziecku na tworzenie zaskakujących i wzbogacających wypowiedź plastyczną rozwiązań.

Dzięki aktywności plastycznej w przedszkolach dziecko kształtuje swoją osobowość i otwartość na świat. Ćwiczenia pozwalają mu lepiej komunikować się z otaczającym światem i okazywać uczucia, dziecko rozwija swoją wyobraźnię i pomysłowość, odkrywa przyjemność płynącą z wyrażania samego siebie. Ćwiczenia plastyczne dodają pewności siebie i samodzielności, radzenia sobie z trudnościami, dzieci stają się zdolne do dokonywania wyboru i uzasadnienia swojej decyzji. Aktywność plastyczna rozwija w dziecku sprawność odkrywania i samodzielnej nauki.

Podsumowaniem tego referatu trafne będą słowa A. Trojanowskiej: „twórczości można się nauczyć jedynie tworząc, tak jak chodzenia – chodząc.”

 

Bibliografia:

Dorance S.: Zajęcia twórcze w przedszkolu. Warszawa 1999,

Gloton R., Clero C.: Twórcza aktywność dziecka. Warszawa 1985,

Szuman S.: Sztuka dziecka. Warszawa 1990,

Leżańska W.: Przedszkole jako środowisko wychowania estetycznego. Warszawa 1990,

Lowenfeld V., Brittain W.L.: Twórczość a rozwój umysłowy dziecka. Warszawa 1987,

Przetacznik-Gierowska M., M. Tyszkowa M.: Psychologia rozwoju człowieka. Warszawa 1996,

Trojanowska A.: Dziecko i plastyka. Warszawa 1985,

Misiurska A.: Kalendarz Plastyczny w Przedszkolu. Warszawa 1993,

 Opracowała : Bożena Musialik

WPŁYW ZAJĘĆ MUZYCZNO –  RUCHOWYCH NA ROZWÓJ DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

    Muzyka, jako ważna dziedzina wychowania przez sztukę stanowi istotny czynnik rozwoju. Jest ona bardzo ważnym elementem w pracy z dziećmi i pełni wiele funkcji:

  • uczy – pozwala zrozumieć otaczający nas świat,
  • bawi – dostarcza dziecku wiele radości i uciechy podczas tańca oraz w czasie innego jej wykorzystania,
  • rozwija – dziecko w trakcie zabaw muzycznych zaczyna rozumieć, że coś jest rytmiczne; że muzyka może być głośna lub cicha i można ją przedstawić ruchem,
  • wychowuje – pozwala dziecku zrozumieć świat wartości społeczno – moralnych,
  • wspomaga rozwój emocjonalny – dziecko dzięki muzyce może wyrazić swoje pragnienia, uczucia i wyobrażenia,
  • wpływa na ogólny stan dziecka – w czasie zabaw muzyczno-ruchowych następuje rozwój mięśni, poprawa postawy i pracy serca, wzmocnienie układu nerwowego, dzieci uczą się płynnego i elastycznego ruchu, osobowości dziecka..

Muzyka służy również ogólnemu rozwojowi dziecka: fizycznemu (ruchliwość, umiejętność utrzymywania ciała w równowadze), intelektualnemu (mowa, operacje myślowe, wrażenia, wyobraźnia, uwaga, pamięć), emocjonalnemu (uczucia, uspołecznienie), estetycznemu. Dla prawidłowego rozwoju dziecka szczególnie dużo uwagi należy poświęcić wyzwalaniu aktywności i ekspresji ruchowej tj. zabawom i ćwiczeniom muzyczno-rytmicznym. Termin ćwiczenia muzyczno-taneczne jest określeniem bardzo szerokim, przez który należy rozumieć

różne formy ćwiczeń ruchowych realizowanych przy muzyce. Okres przebywania dziecka w przedszkolu i w niższych klasach szkoły jest najwłaściwszy dla rozpoczęcia podstawowej poważnie traktowanej edukacji muzycznej z zastosowaniem ruchu.

W wieku przedszkolnym u dzieci można stwierdzić już pewien stopień słuchu muzycznego, poczucie rytmu, pamięci i zainteresowań muzycznych. Chętnie improwizują zabawy łączone z muzycznym ruchem i śpiewem. Tworzą więcej swych wyliczanek i śpiewanek, bawią się rytmem i brzmieniem słów. Piosenki nie są tylko rytmiczną recytacją, ale coraz częściej dokładnym powtarzaniem melodii. Dzieci 6-letnie mają już upodobania muzyczne, chociaż nie zawsze potrafią powiedzieć dlaczego podobają im się jedne, a nie inne utwory. Przy systematycznie prowadzonych ćwiczeniach muzycznych widoczne są wśród dzieci różnice w poziomie i szybkości rozwoju zdolności muzycznych

Zajęcia muzyczne przyczyniają się do ogólnego rozwoju fizycznego, zapobiegają wadom postawy oraz je korygują. Kształtują świadomy ruch, oddech, ćwiczą koncentrację uwagi i orientację w przestrzeni oraz szybką reakcję na określone polecenia. Zajęcia o charakterze ekspresyjnym, twórczym ujawniają i rozładowują wewnętrzne napięcia oraz uzewnętrzniają przeżycia dzieci , do tego są cennym czynnikiem terapeutycznym w łagodzeniu dziecięcych lęków i zahamowań. Częsty kontakt dzieci z muzyką wywiera wpływ na osobowość dziecka, przyczynia się do kształtowania jego emocjonalnego i poznawczego stosunku do otaczającego świata i urozmaica zajęcia. Zbiorowe uczestniczenie w zabawach muzycznych uspołecznia, przeciwdziała uczuciu samotności, sprzyja w przyswajaniu form współżycia. W zakresie wychowania umysłowego obcowanie z muzyką rozwija wrażliwość zmysłową, pobudza proces spostrzegania, wyobraźni, koncentrację uwagi, daje okazję do dokonywania analizy i syntezy. Służy bogaceniu mowy, rozwija inwencję twórczą, wpływa na rozwój zainteresowań i umiejętności. Z punktu widzenia wychowania zdrowotnego muzyka i ruch są źródłem radości, odprężenia, wyładowania energii i rozwoju fizycznego. Muzyka ma duże znaczenie w rozwijaniu wrażliwości na różnego rodzaju piękno orazdoskonali estetykę poruszania się.

Zagadnienie wychowawczej roli muzyki ma bardzo duże znaczenie. Wpływ muzyki na rozwój psychiczny dziecka jest w pełni doceniany. Muzyka kształtuje wrażliwość na piękno, rozwija wyobraźnię, zaspokaja potrzebę ekspresji, uczy samodzielności myślenia i oceny estetycznej. Wywierając wpływ na rozwój intelektualny angażuje wysiłek w celu poznania ucząc słyszenia i słuchania. Z punktu widzenia rozwoju uczuć i wrażliwości – muzyka zaspokaja potrzeby życia wewnętrznego, będąc przeniesieniem na teren wzruszeń estetycznych wewnętrznych doświadczeń dziecka. W aspekcie wychowania zdrowotnego muzyka i ruch są źródłem radości i odprężenia wyładowania energii i rozwoju fizycznego.
Ćwiczenia w ramach zajęć muzyczno-tanecznych w znaczący sposób wpływają na rozwój zdolności intelektualnych i reakcji psychomotorycznych, ponieważ: kształcą umiejętność koncentracji i równoczesnej obserwacji kilku zjawisk; kształcą szybką reakcję intelektualną, spostrzegawczość, umiejętność porównywania, analizy i syntezy, fantazję, pomysłowość, aktywność, umiejętność dokonywania wyboru, twórczą postawę; pomagają w osiąganiu umiejętności odprężania i skupiania; doprowadzają do zupełnego podporządkowania aparatu ruchowego woli. Ćwiczenia i zabawy rytmiczne są to ćwiczenia, które zaspokajają wrodzoną potrzebę ruchu, wyrabiając dyspozycje psychofizyczne (spostrzegawczość, pamięć, uwagę, szybką reakcję). Aktywizują umysł, ciało dziecka, mobilizują do działania i wnoszą dyscyplinę wewnętrzną, wnoszą element ruchu i zabawy. Ruch przy muzyce kształtuje dyspozycje muzyczne, ale wpływa na ogólny rozwój dziecka

Zajęcia muzyczno-taneczne uważane są często przez niektórych nauczycieli, jak i rodziców za rodzaj kaprysu, czy nic nie dającej oprócz ruchu zachcianki. Jednak tak nie jest. Mają one wielkie znaczenie w życiu dziecka. To na tych zajęciach, gdy dzieci są radosne i rozbawione, w znacznym stopniu przyśpiesza się rozwój takich procesów jak: wrażliwość, spostrzeganie, obserwacja, pamięć. Aktywny udział w tych zajęciach wpływa również na rozwój pamięci, która potrzebna jest w ciągu całego życia. Dziecko łatwiej pamięta to, co jest zabarwione uczuciowo i to co zrozumiane i doświadczone. A w czasie zajęć tanecznych  pamięć rozwija się przez zapamiętywanie kolejności ćwiczeń i konieczności ich samodzielnego wykonywania. Wyrabia się przy tym nawyk pracowitości i dokładności.

Taniec w życiu dziecka odgrywa niepowszednią rolę. Jest jedną z form zaspokajania potrzeby radosnego współżycia w gromadzie. To właśnie te zajęcia pozwalają dzieciom uwierzyć we własne siły, pomagają w pozbyciu się nieśmiałości oraz sprzyjają rozwojowi uczuć koleżeńskich. Wpływają również w bardzo dużym stopniu na rozwój fizyczny dzieci. Ćwiczenia usprawniają ruchy niezbędne w życiu codziennym. Wyrabiają harmonijny rozwój aparatu ruchowego, prawidłową postawę, ekonomiczną pracę mięśni , równowagę zarówno psychiczną jak i fizyczną oraz koordynację ruchów przy współdziałaniu rąk, nóg, tułowia, głowy.

Zajęcia muzyczno – taneczne są również czynnikiem wspomagającym korekcję logopedyczną, a także z powodzeniem wpływają na likwidowanie wad pozornych. Ćwiczenia mowy umiejętnie i we właściwych proporcjach wplecione w zajęcia rytmiczno – ruchowe powodują odprężenie umysłowe, budzą wiarę we własne siły, dają lepsze samopoczucie. Należy prowadzić je ze wszystkimi dziećmi, aby: utrwalać prawidłowa mowę, zapobiegać wadom wymowy, a w przypadku zaburzeń mowy by pomóc logopedzie.

Kształcenie muzyczne pozytywnie wpływa zarówno na rozwój języka czy osiągnięcie gotowości do czytania, jak i wyniki w przedmiotach ścisłych. Muzyka pomaga też w nauce języka obcego. Śpiewanie piosenek ma np. dobroczynny wpływ na przyswajanie słownictwa, struktur gramatycznych, rozwój sprawności rozumienia ze słuchu, a to bardzo pomaga w komunikowaniu się w języku obcym.

Podsumowując: zajęcia muzyczno – ruchowe są jednym z ważnych elementów mających wpływ na prawidłowy rozwój psychoruchowy dziecka. Pełnią funkcje profilaktyczne, jak też kompensacyjne w zakresie kształtowania ładnej sylwetki i wymowy. Ćwiczenia w ramach zajęć muzycznych w znaczący sposób wpływają na rozwój zdolności intelektualnych i reakcji psychomotorycznych, ponieważ:

• kształcą umiejętność koncentracji i równoczesnej obserwacji kilku zjawisk;

• kształcą szybką reakcję intelektualną, spostrzegawczość, umiejętność porównywania, analizy i syntezy, fantazję, pomysłowość, aktywność, umiejętność dokonywania wyboru, twórczą postawę; pomagają w osiąganiu umiejętności odprężania i skupiania;

• doprowadzają do zupełnego podporządkowania aparatu ruchowego woli.

Należy stwarzać wszelkie okazje i organizować dzieciom zabawy muzyczno- taneczne zachęcając dzieci do uczestnictwa w tych zabawach.

Opracowała: Agnieszka Mościńska

Formy twórczej aktywności dziecka

Twórczość jest podstawowym przejawem zachowania się dziecka, w niej realizują się i ujawniają naturalne prawa rozwoju. Aktywność twórcza pobudza dzieci do ekspresji werbalnej, w tym także literackiej, przyczyniając się tym samym do kształcenia i doskonalenia komunikacji językowej. Ekspresja słowna stanowi właściwą i najważniejszą formę zachowania ludzkiego, a inne pełnią wobec niej rolę kompensacyjną i stymulacyjną.

Aktywność twórcza oznacza działanie podejmowane samodzielnie, z wewnętrznych pobudek, przynoszące nowe dla jednostki wyniki. „Aktywność twórcza dziecka ma inny charakter niż dojrzałe przejawy twórczości. Można ją nazwać twórczością ekspresyjną”. Ekspresja to spontaniczne wyrażanie swoich przeżyć i doznań. Ekspresja dziecka jest odbiciem jego sposobu rozumienia świata, w którym żyje, jest czynnikiem intensyfikującym procesy poznawcze i emocjonalno-motywacyjne. Ekspresja jest naturalną potrzebą i koniecznością zapewniającą pełny rozwój dziecka.

Podstawowymi formami twórczej aktywności dziecka są:

– ekspresja ruchowo-mimiczna – realizowana jest poprzez gest, mimikę twarzy (w celu wyrażenia stanów emocjonalnych), pozę ciała, spontaniczny ruch (machanie kończynami, podskakiwanie);

– ekspresja ruchowo-muzyczna – nadawanie ruchowi rytmicznego wyrazu i symbolicznego znaczenia, improwizowany taniec, interpretacja algorytmów tańca zgodnie z rytmem i charakterem (nastrój) utworu muzycznego;

– ekspresja słowna (werbalna) – zachodzi tu czynność wyrażania emocji poprzez modulację barwy i dynamikę głosu (krzyk, śmiech, płacz), a także poprzez nadawanie emocjonalnego znaczenia symbolom słownym, służącym do wyrażania odpowiednich treści, samodzielne próby tworzenia nowych konfiguracji słownych (poezja i proza dziecięca) w celu wyrażania głębszych stanów świadomości i podświadomości;

– ekspresja słowno-muzyczna – przejawia się w spontanicznym wokalizowaniu (nuceniu melodii), improwizowaniu słów i melodii, niekiedy bywa połączona z ruchem ciała, tańcem. Często mamy także do czynienia z indywidualną interpretacją poprzednio wyuczonych fragmentów melodii i słów piosenek;

– ekspresja muzyczna – jest zbliżona do form wyrazu poprzednio wymienionych, a oprócz tego ma tu miejsce improwizowana gra na instrumencie muzycznym bądź „gra” na instrumentach zastępczych (oparcie krzesła, butelki), a niekiedy „gra na niby” (trąbienie bez trąbki, wystukiwanie rytmów bez użycia bębenka, naśladowanie barwy tych instrumentów własnym głosem);

– ekspresja plastyczna – jest najbardziej powszechną formą ekspresji. Dzieci w wieku poniemowlęcym, przedszkolnym i młodszym szkolnym samorzutnie rysują, malują pędzlem i palcami, formują w materiałach miękkich, takich jak plastelina, modelina, ciastolina, mokry piasek na plaży oraz piasek w piaskownicy, montują formy dekoracyjne i przedstawiające z różnych materiałów odpadowych na płaszczyźnie i w przestrzeni;

– ekspresja konstrukcyjno-techniczna – przejawia się w dziecięcych próbach konstruowania pojazdów (środków lokomocji), budowli, urządzeń technicznych i przyrządów, niekiedy „na niby’ ze sprzętów domowych, pudełek, mebli i wycofanych z użytku urządzeń gospodarstwa domowego oraz ogólnie dostępnych zestawów klocków i półfabrykatów („Mały konstruktor”, „Mały inżynier”);

– ekspresyjna twórczość zabawowa – na ogół jest syntezą wymienionych uprzednio form ekspresji (…) Zabawy ekspresyjne zaliczane są do zabaw twórczych, w odróżnieniu od zabaw naśladowczych i dydaktycznych. Jest to najbardziej uniwersalna forma wielostronnej aktywności twórczej. Nastawiona jest na kreowanie układów społecznych, życia „na niby”, ale „zabawa w życie” traktowana jest przez dzieci serio. Dlatego też jest najlepszą i najbardziej wszechstronną formą aktywizacji i stopniowego wprowadzania dziecka w realne życie społeczne człowieka.

Metody rozwijania zdolności twórczych muszą być dostosowane do wieku dziecka, jego możliwości i umiejętności. Dlatego rola nauczyciela w rozwijaniu aktywności twórczej jest nieograniczona. Ma pokazywać dzieciom, że ich pomysły są wartościowe i od czasu do czasu zapewnić im możliwość działania bez oceny.

Twórczy nauczyciel powinien:

– umożliwić dziecku samodzielne rozwiązywanie problemów;

– dostarczać dzieciom różnorodne doświadczenia;

– zachęcać do podejmowania samodzielnych zadań;

– okazywać akceptację i starać się nawiązywać z dziećmi bliski kontakt.

Opracowała: Beata Janta

 

Twórczość plastyczna a okresy rozwojowe

Okresy rozwojowe w twórczości plastycznej dziecka:

1. Okres bazgroty

  • bazgrota bezładna (chaotyczna) – to przypadkowe zygzaki, linie, kropki i plamy, a ich wielkość, długość i kierunek zależy od nastroju dziecka, temperamentu i budowy ciała. Pierwsze bazgroty, to czynność motoryczna, bez udziału świadomości dziecka.

  • bazgrota kontrolowana – to linie pionowe i poziome, które powstają w wyniku ruchu obrotowego ręki, są to kształty koliste i spiralne. W wyniku wzrostu płynności ruchów ręki, z bazgrot wyłania się koło – jest to pierwszy zorganizowany kształt, choć pozbawiony regularności. Za jego pomocą dziecko przedstawia prawie każdy przedmiot: dom, drzewo, pojazd, postać człowieka, zwierzaka.

  • bazgrota kontrolowana (nazywana) – dziecko próbuje nazwać to, co stworzyło, wkracza w fazę myślenia wyobrażeniowego, zauważa swój związek z otaczającym światem i innymi zależnościami przestrzennymi.

2. Okres przedschematyczny

Dziecko zaczyna poszukiwać stałych form do przedstawiania przedmiotów oraz zjawisk. Formy te mają uproszczony i powtarzalny charakter. Dziecko rysuje to, co dla niego jest ważne, stają się więc graficzną komunikacją z dorosłymi. Formą przejściową w wypowiedzi plastycznej są głowonogi. Ich charakterystyczną cechą jest głowa w kształcie nieregularnego koła lub kwadratu z dużą liczbą szczegółów (nos, usta, oczy). Z tej głowy wychodzą ręce i nogi przedstawione są za pomocą linii. Przestrzeń kartki wykorzystana jest w sposób chaotyczny, rysunek może być umieszczony w rogu kartki.

3. Okres głowotułowia

Postać człowieka przedstawiana jest frontalnie z dużą ilością znanych dziecku szczegółów, palce rąk najczęściej wychodzą z ramion, nie ma dłoni, brakuje też ubrań. Między 5 a 6 rokiem życia, niektóre dzieci zaczynają przedstawiać postać ludzką w ruchu, pojawiają się ręce, później nogi i tułów.

Dzieci w tym okresie lubią też rysować portrety. W postaciach zwierząt pojawiają się drobne charakterystyczne elementy tj. uszy, wąsy, dziób, nogi przednie i tylne. Drzewa to pień jednoliniowy lub sylwetowy oraz korona bez liści w kształcie koła, później pojawiają się elementy dekoracyjne np. gałęzie.

Coraz częściej pojawiają się pojazdy o kształtach owalnych lub prostokątnych.

4. Okres schematu wzbogaconego

To dzieci 6 letnie zaczynają zauważać związki między kolorem a przedmiotem oraz ciekawe układy rytmiczne rysowanych elementów, powstają interesujące kompozycje wielofigurowe powiązane ze sobą zależnościami przestrzennymi.

Pojawia się linia podstawy, na której dziecko umieszcza postacie, przedmioty oraz linia nieba. Dzieci intuicyjnie zaczynają stosować perspektywę pasową (rzędową), na najniższym obrazują plan najbliższy, pasy wyższe, to plany dalsze, chociaż postacie i przedmioty przedstawiane są o jednakowej wielkości.

Cechy charakterystyczne rysunków dzieci od 4 roku życia:

  • Opowiadanie – mowa rysunków zastępuje słowa dziecka, ale pozostaje pragnienie, by informować, opowiadać o sobie, pozostawiać po sobie znaki, by być rozumianym.
  • Proporcje – to, co wydaje się ważne jest rysowane w większych rozmiarach, mniej ważne elementy zajmują mniej miejsca na rysunku.
  • „Zdjęcie rentgenowskie” – dziecko nie waha się pokazywać jednocześnie tego co znajduje się wewnątrz i na zewnątrz np. domy z przezroczystymi ścianami.
  • Wyrazistość – przedmioty przedstawiane są w charakterystyczny sposób widziany przez dziecko np. na tym samym rysunku można zobaczyć psa widzianego z boku, a obok ulice widziane z góry.
  • Antropomorfia – dziecko ma skłonność do identyfikowania się z wszystkimi żywymi istotami, potrafi narysować kota z roześmianą, ludzką twarzą.

wg R. Fleck-Bangerta – „O czym mówią rysunki dzieci”

Rysowanie dla dziecka w wieku przedszkolnym jest stosunkowo najprostszą techniką, dlatego rozwój rysunku wyraźnie wyprzedza malowanie i wycinanie. Rysowanie – kształci koordynację ruchów począwszy od dużych rozmachowych aż do pociągnięć precyzyjnych kresek o zmiennym kierunku. W szczególny sposób rozwija spostrzeganie i myślenie dzieci, ponieważ samo narzędzie skłania do analizowania ruchem wyobrażeń rzeczywistości, którą dziecko próbuje przedstawić.

Technika rysowania kredkami świecowymi – jest łatwiejsza i atrakcyjniejsza dla młodszych dzieci przedszkolnych od techniki rysowania kredkami oprawionymi w drewno. Można nimi wykonywać linie i pokrywać kolorem całe powierzchnie. Rysowanie kredką świecową umożliwia dziecku wyrażanie swoich spostrzeżeń, myśli, fantazji na temat otaczającego je świata, jak też projektowanie ornamentów [1]

Rysowanie kredkami oprawionymi w drewno – jest odpowiedniejsze dla dziecka w drugiej fazie wieku przedszkolnego, kiedy przygotowuje się do nauki pisania. W trakcie rysowania takimi kredkami figur, przedmiotów postaci, rozmaitych kombinacji linii dziecko zdobywa sprawności manualne. Uczy się prawidłowego sposobu trzymania narzędzia pisarskiego, zachowania odpowiedniej postawy w toku rysowania[2].

Rysowanie pędzlem – jest techniką nieco złożoną, ale za to bardzo efektywną. W przedszkolu dziecka powinno zapoznać się z różnymi rodzajami pędzli i uczyć się nimi posługiwać. Rysuje pędzlem i farbami wodnymi tzn. plakatówką, klejówką lub akwarelą. Ze względu na wiek dziecka i jego umiejętności, najbardziej odpowiednie do rysowania są duże arkusze papieru. Dziecko ma wówczas możliwość stosowania ruchów zamaszystych angażujących pracę mięśni całej ręki. Zaleca się technikę rysowania pędzlem od pierwszych dni pobytu dziecka w przedszkolu[3].

Rysowanie węglem pozwala dziecku uzyskać rozmaite efekty rysunkowo- fakturowe. Linearny charakter rysunku osiąga dziecko poprzez mocniejsze naciskanie pałeczki węgla na powierzchnię papieru, natomiast miękkie, szaroczarne plamy osiąga poprzez zagęszczenie kresek lub pocieranie powierzchni papieru całą długością pałeczki węgla. Charakterystyczną cechą rysunku węglem jest jego wyrazistość. Technika ta pozwala na prowadzenie linii z całym rozmachem ręki w różnych kierunkach oraz zestawienia kresek i plam w silnych kontrastach z tłem rysunku.[4]

Rysowanie mazakiem (flamastrem) jest techniką atrakcyjną i łatwą dla dziecka, nie wymaga bowiem pokonywania trudności w prowadzeniu narzędzia po powierzchni papieru. Dziecko może śmiało i szybko wyrazić swoje wizje, myśli i wrażenia. Łatwość z jaką potrafi osiągnąć wyrazistą kreskę, zachęca je do dalszego rysowania. Rysunek wykonany mazakiem ma charakter linearny, podobnie jak rysowanie patykiem i tuszem. Linie są wyraziste i precyzyjne, o intensywnych , czystych kolorach.[5]

„Rysowanie jest ważne nie tylko z punktu widzenia dziecka, wyrażającego siebie w sposób graficzny, ale również z pozycji dorosłego, który dzięki dziecięcym obrazkom może obserwować rozwój podopiecznego”  [6]
Przypisy:

1. Misiurska, Kalendarz plastyczny w przedszkolu, Warszawa 1995, WSiP, s. 7

2.  J. Cybulska- Piskorek, Twórczość plastyczna dziecka w wieku przedszkolnym, Warszawa 1976, WSiP, s.82

3. 4.5.. J. Cybulska- Piskorek, Twórczość plastyczna dziecka w wieku przedszkolnym, Warszawa 1976, WSiP,s.84- 90

6.A. Łosiewicz, Rysowanie odzwierciedla myślenie dziecka, (w:) Edukacja i dialog 2002, nr 10, s.32

 

Opracowała: Anna Skrzypulec

 

„Rozwijanie twórczych postaw dziecka”

Twórczość to inaczej aktywność , która nie opiera się na regułach działania. Nadrzędnym celem twórczości jest wychodzenie poza posiadane informacje, tworzenie bądź odkrywanie nowych informacji. Istota tego twórczego procesu polega na reorganizowaniu dotychczasowych doświadczeń bądź tworzeniu lub odkrywaniu nowych, wartościowych przedmiotów teoretycznych, czyli poglądów, ideałów i wiadomości. A także wiadomości, umiejętności fizyczno – techniczne, konstrukcyjne, plastyczne czy muzyczne lub ruchowe. Twórcą jest osoba, która posiada określone cechy, a cechy te natomiast układają się w pewną całość. Człowiek twórczy, to człowiek, który ma otwarty umysł, posiada twórczą wyobraźnię. Osoba taka jest wrażliwa na problemy innych ludzi. Ponadto jest to osoba niezależna i odważna, posiadająca specjalne uzdolnienia, fascynująca się zadaniami, które wykonuje. Pomysły takiej osoby są oryginalne. Człowiek twórczy wyróżnia się także wysokim poziomem inteligencji.

Rozwój twórczej aktywności dziecka w znacznym stopniu ma miejsce w okresie wychowania przedszkolnego. Pobudzanie twórczej aktywności dziecka wspomaga jego pełny i harmonijny rozwój . Aby dziecko mogło twórczo się rozwijać i działać musi mieć stworzone odpowiednie warunki. Dziecko przede wszystkim musi posiadać swobodę działania, mieć dostęp do materiałów, które wspomogą ten proces. Aktywność dziecka jest w znacznym stopniu uwarunkowana biologicznie, a przede wszystkim jest ona uzależniona od otoczenia dziecka. Okres przedszkolny w rozwoju dziecka jest czasem, w którym potencjał twórczy dziecka w naturalny i nieograniczony sposób zostaje wykorzystany . Właśnie w wieku przedszkolnym występuje największa podatność na stymulowanie zachowań twórczych dzieci. Ma to miejsce w kształtowaniu dziecięcej osobowości i kreatywności. W tym okresie znaczącą rolę odgrywają także nauczyciele, którzy kierują swoją pracą wychowawczo- dydaktyczną w taki sposób, aby stymulować kreatywność dzieci. Nauczyciel musi poznać dogłębnie każde dziecko po to , by wydobyć jego potencjalne możliwości, które będzie mógł rozwijać. Nauczyciel musi być doskonałym obserwatorem, by móc stwarzać sytuacje, które sprzyjać będą rozwojowi twórczej aktywności dzieci .

 

 

Rozwój predyspozycji dziecka do zadań twórczych zależy głównie od:

 

– sposobu organizacji sytuacji problemowo- otwartych,

– dostarczania dzieciom bogatych i różnorodnych doświadczeń,

– zachęcania do podejmowania prób i zadań, które dziecko wykonuje indywidualnie

– unikania rywalizacji indywidualnej,

– oceniania chęci i aktywności dziecka, a nie jego wytworu pracy ,

– podsuwania dzieciom ciekawych i interesujących materiałów do zabaw.

 

Aktywność dziecka przejawia się w różnorodnych formach. Bardzo ważną rolę

w życiu dziecka odgrywa zabawa, która wypełnia prawie całkowicie jego aktywność. Dzieci poprzez zabawę uczą się, ta nauka sprawia dzieciom przyjemność. Bardzo istotna dla rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym jest także aktywność motoryczno – manualna. Towarzyszą tej aktywności operacje myślowe, które inspirują dzieci do działania, ponadto prowadzą do zdobycia nowych umiejętności i wiadomości . Dzięki stosowaniu różnych form organizacji zajęć, gier, a także zabaw dydaktycznych, rozwiązywaniu różnorodnych zagadek, rebusów, bądź też krzyżówek pobudza się dzieci do samodzielnego wysiłku myślowego. Koncentrując w ten sposób uwagę dzieci, rozwija się spostrzegawczość, pamięć i wyobraźnię.

Rozwój małych dzieci związany jest z aktywnością poznawczą i ma charakter twórczy. Dla małego dziecka każda sytuacja jest nowa, do tej pory nieznana. Dzieci bezustanne dokonują odkryć nieznanych rzeczy i zjawisk. Z tego punktu widzenia każde dziecko działa twórczo, ich cała aktywność ma charakter twórczej aktywności. Środowisko dziecka, które akceptuje twórczy rozwój dziecka pozwala mu na ufne otwieranie się na nowe doświadczenia, wyzwania które niesie ze sobą świat, pozwala także na rozwój ciekawości poznawczej, która będzie towarzyszyła dziecku w dalszych etapach jego życia.

 

Opracowała: Joanna Dworzyńska

 

 

Przeżywanie przez dziecko jedności z przyrodą celem wycieczki przyrodniczej

Wycieczka, jako jedna z form organizacyjnych procesu dydaktyczno-wychowawczego dzieci i młodzieży zalicza się do najbardziej lubianych przez dzieci i młodzież form działalności dydaktyczno-wychowawczej. Biorąc udział w wycieczce dzieci szybciej przyswajają materiał programowy, a zdobyta wiedza jest trwalsza i bogatsza.

Podczas wycieczek istnieje dobra okazja lepszego poznania wychowanków, tworzenia kolektywu, kształtowania różnorodnych cech osobowości. Wycieczki towarzyszą nam przez całe życie. To dzięki nim dziecko regeneruje siły, poznaje otoczenie, kształtuje własną postawę społeczno-moralną, patriotyczną i estetyczną. Stosunek do nich powinien być kształtowany od najwcześniejszych lat. Kontakt z nowym, ciekawym środowiskiem pobudza dzieci do wypowiadania się, stawiania pytań co wpływa na rozwój mowy. Jednocześnie wpływać on będzie na kształtowanie się postawy dziecka-wyrabianie właściwego stosunku do otoczenia, odczuwanie jego piękna. Wiadomości o otaczającym świecie, pięknie przyrody dzieci zdobywają poprzez obserwacje, spostrzeganie, wyobrażenia poprzez co kształtują opiekuńczy i wychowawczy stosunek do niej. Poprzez wycieczki gromadzimy interesujący materiał do zabaw i zajęć. Pozwalają nam one odkryć wiele nowych tajemnic życia. Mają duży wpływ na rozwój pamięci, uwagi i spostrzegania. Dziecko obcując z przyrodą rozwija
w sobie poczucie piękna, wrażliwość estetyczną, dzięki której doznaje wielu radosnych
a zarazem subtelnych wrażeń i przeżyć.

Wycieczki dostarczają dzieciom głębokich, niezapomnianych przeżyć, wiążą nauczanie z pracą i życiem społecznym, wywołują zainteresowanie nauką a w związku z tym wpływają na wybór przyszłego zawodu. Przyczyniają się do trwałego zapamiętywania nabytych wiadomości, rozwijają zdolność obserwacji, samodzielności, kształtują naukowy pogląd na świat. Zabawy i ćwiczenia podczas wycieczek prowadzone na łonie natury, to nic innego, jak tylko realizowanie zadań w zakresie wychowania zdrowotnego. Należy starać się aby atmosfera w trakcie wycieczek była radosna, dawała poczucie swobody i zadowolenia.

Udział w dobrze zorganizowanej wycieczce daje dzieciom wiele przeżyć i wrażeń. Już sama wiadomość o wycieczce wywołuje większe zainteresowanie tematem zajęć, dzieci ogarnia radość już na samą myśl, że będą przebywać w ciekawych miejscach.

Cele wycieczek

Aby wycieczki przyniosły oczekiwane rezultaty powinny mieć jasno określone cele kształcące (poznawcze), wychowawcze i rekreacyjne (zdrowotne).

Cele poznawcze:

  • zaspokajać i kształtować potrzeby poznawcze;
  • sprzyjać rozwojowi zainteresowań i uzdolnień;
  • kształtować umiejętność obserwacji;
  • kształtować naukowy pogląd na świat;
  • stwarzać warunki do kształcenia politechnicznego;
  • wzbogacać wiadomości i umiejętności;
  • rozbudzać nawyki samokształcenia;
  • wiązać naukę szkolną z życiem;
  • ułatwiać świadome i aktywne zdobywanie wiedzy;
  • umożliwiać miedzy-przedmiotową korelację wiedzy;
  • stwarzać sytuacje sprzyjające poglądowemu nauczaniu;
  • kształtować postawy dialektyczno-materialistycznego poznawania świata;
  • uczyć samodzielnego i racjonalnego myślenia i krytycyzmu.

Cele wychowawcze:

  • rozbudzanie uczuć patriotycznych, przejawiających się w umiłowaniu kraju ojczystego, jego tradycji i kultury, uczuciowym powiązaniem
    z ludźmi, bohaterami narodowymi;
  • wyrabianiu postawy obywatelskiej sprowadzającej się do zainteresowania się sprawami społecznymi oraz gotowości do aktywnego w nich udziału;
  • kształcenie umiejętności oraz skłonności do myślenia i reagowania na różne zjawiska w kategoriach dobra ogółu, powiązanie w świadomości uczniów interesu osobistego z potrzebami całej społeczności;
  • nauczanie dzieci i młodzieży zasad demokratycznego współdziałania
    w gromadzie,
  • wdrażanie do poszanowania elementarnych zasad dyscypliny społecznej, harmonijnego współżycia w drodze tolerancji, bez względu na różnice przekonań;
  • rozwijanie tendencji do przestrzegania etycznych zasad współżycia, prawdomówności;
  • dotrzymywania słowa, uczciwości, życzliwości, uprzejmości;
  • wyrabianie postawy opiekuńczej;
  • wyrabianie zdolności adaptacji do nowych warunków i sytuacji.

Cele zdrowotne

Wycieczka stwarza naturalną okazję do aktywności fizycznej i wypoczynku wśród lasów, gór, wód, gdzie potęguje się wpływ warunków zdrowotnych terenu niezurbanizowanego na organizm dziecka. Aby osiągnąć na wycieczce zakładane korzyści zdrowotne należy przestrzegać ustalonych zasad higieny i bezpieczeństwa, stosować obciążenia właściwe dla wieku, rozwoju fizycznego i przygotowania uczestników oraz unikać nieszczęśliwych wypadków.

Bibliografia

  1. W. Łysomirska-Łobożewicz: Rola wycieczek w procesie nauczania oraz we    współczesnym systemie turystyki szkolnej. „Poznaj swój kraj”.
  2. Z. Czajkowska: Wycieczka uczy i wychowuje, Warszawa 1983, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.
  3. L. Chmielewska: Wycieczka w wychowaniu plastycznym, Warszawa 1972, Państwowe  Zakłady Wydawnictw Szkolnych.
  4. J. Podolski: Turystyka szkolna, Warszawa 1973, Wydawnictwo Sport i Turystyka.

Barbara Kula

 

Aktywność twórcza dzieci w wieku przedszkolnym

U dziecka w wieku przedszkolnym szczególnie uwidacznia się chęć poznawania świata. Poznaje one otoczenie polisensorycznie, zaczyna zauważać zależności pomiędzy działaniem a wynikiem. Jeżeli będziemy dostarczać dziecku gotowe schematy, podsuwać własne pomysły rozwiązywania problemów, na pewno ograniczymy twórcze inspiracje, osłabimy jego chęci do poszukiwania nowych rozwiązań i działań. Dlatego też, wszelkie kroki podejmowane przez nauczycielki w przedszkolu i rodziców powinny zmierzać ku jak najbardziej intensywnemu stymulowaniu procesów twórczych w każdej dziedzinie poprzez stosowanie różnorodnych sposobów i form pracy?). Oczywiście, taką stymulację należy prowadzić rozsądnie z uwzględnieniem potrzeb i możliwości dziecka.

Od wielu lat pracuję w przedszkolu i chciałabym podzielić się swoim doświadczeniem w tym zakresie oraz przedstawić swoją koncepcję stymulowania rozwoju dziecka, tak aby w przyszłości było ono twórcze w pełni tego słowa znaczenia i umiało poradzić sobie w różnych sytuacjach z różnymi zadaniami. W artykule przedstawię swoje sprawdzone, wypracowane sposoby wspomagania twórczego rozwoju dziecka. Ze zrozumiałych względów będzie to tylko zarys tego, co ja i moje koleżanki czynimy, aby dzieci były jak najbardziej twórcze. W swojej pracy staram się nie przeszkadzać w rozwoju ekspresji twórczej i zdolności dziecka, jednocześnie zdolności te aktywnie rozwijam i wspomagam. Nie dziwią mnie różne poczynania moich wychowanków, ich ,,głupie- niegłupie pytania”, dziwaczne prace plastyczne, wyrażenia, które wprawiają w osłupienie i rozśmieszają do łez. Każdy taki pomysł dziecka jest dla mnie znakiem, że moja praca przynosi efekty. Nie oceniam i nie krytykuję dziecka. W trudnych sytuacjach ukierunkowuj rozwiązanie. Pomagam, by działania podejmowane przez dziecko były zgodne z zasadami życia społecznego.

Dziecko w wieku przedszkolnym najlepiej zdobywa wiedzę przez zabawę, dlatego też w tym celu wykorzystuję wszelkiego rodzaju zabawy. Są to zarówno te organizowane przeze mnie, jak i dowolne z inicjatywy dzieci. W zabawach tematycznych dziecko odtwarza relacje, które obserwuje w otaczającym je święcie. Poprzez zabawę uczy się stosowania obowiązujących zasad, ma możliwość do wypróbowania różnych zachowań. Dostarczanie nowych pomysłów małemu człowiekowi lub pokierowanie zabawą daje szansę odkrywania nowych sposobów i form jego działania. Pobudzanie wyobraźni dziecięcej powoduje rozwój jego kreatywności. Te same, znane przedmioty mogą ciągle służyć do czegoś innego np. klocki raz są bułkami lub cukierkami, natomiast innym razem lekarstwami itp.

Aktywność twórcza dziecka rozwija się we wszelkiego rodzaju zabawach dydaktycznych i badawczych. Te twórcze zabawy doskonalą płynność myślenia, jego giętkość i oryginalność. Uczą dziecko samodzielności w rozwiązywaniu różnych zadań dydaktycznych, rozwijają zainteresowania, koncentrację, uwagę, pamięć, uczą umiejętności dokonywania skojarzeń, motywują do działań. Rozwijając od najmłodszych lat procesy poznawcze możemy zapewnić dziecku efektywny start i sukcesy w szkole. Dlatego w swojej codziennej pracy staram się prowadzić jak najwięcej zabaw, które stymulują rozwój mowy, wyobraźnię dziecka, jego myślenie, sprzyjają koncentracji uwagi, doskonalą umiejętności skojarzeniowe, rozwijają pamięć. Są to miedzy innymi takie zabawy jak „Taki sam – inny”, „Podróż w nieznane”, „Ukryty skarb”, „Kogo brakuje” i wiele innych. Często są to takie same zabawy tylko mają „zmienioną na poczekaniu” nazwę. Ponieważ niektóre dzieci 4-, 5-letnie mówią nieprawidłowo, zabawy poprzedzam ćwiczeniami usprawniającymi narządy mowy, które ukierunkowują dziecko na staranność i dokładność artykulacji.

Każde rozpoczęcie roku szkolnego to swego rodzaju wyzwanie. Co robić, aby dziecko, które chodzi do tej samej grupy kolejny rok było zainteresowane, brało aktywny udział w zajęciach, nie nudziło się w przedszkolu. Ja, wprowadzam nowe, zmodyfikowane zabawy integracyjne. Są one często oparte na pomysłach dziecięcych. Zabawy te dają dziecku poczucie bezpieczeństwa, wyrabiają w nim wiarę we własne możliwości, sprzyjają tworzeniu swoistej atmosfery. W tym celu wykorzystuję pedagogikę zabawy- chustę animacyjną i tunel. Podczas zabaw z chustą animacyjną dziecko wykazuje się ogromną inwencją twórczą. Zamienia się ona w morze, parasol wielkoluda, kołyskę dla zmęczonej piłki. Służy do zabawy w wiatr, usypia maskotki w „Pluszakowym przedszkolu”. Z kolei tunel to tajemne przejście do zamku, wąska rura lub wagon metra. Korzystam także z pozycji Marty Bogdanowicz „Ruch i piosenka”, w której oprócz propozycji nowych znaleźć można zabawy tradycyjne, w które bawili się nasi dziadkowie i rodzice .

Najbardziej twórcze cechy dziecka przejawiają się w działalności plastyczno – konstrukcyjnej i muzycznej. Poprzez wprowadzanie różnorodnych technik wykonania prac dziecko wzbogaca swoje doświadczenia plastyczne. Dostarczając dziecku różnorodnych materiałów spowodujemy, że prace będą za każdym razem inne. To samo drzewo będzie wyglądało inaczej narysowane kredkami na kartonie, inaczej namalowane farbami, a jeszcze inaczej namalowane farbami na mokrym kartonie. Dużą pomocą w rozbudzaniu aktywności twórczej dzieci jest materiał przyrodniczy i wszelkiego rodzaju nieużytki. Układając kompozycje z liści, kasztanów, żołędzi, guzików lub papierków dziecko uruchamia wszystkie zakamarki swego umysłu tworząc prawdziwe dzieło sztuki. Z kolorowych kół powstają niezwykłe rzeczy. Duży, szary papier, farby i ręce wprawiają w „artystyczny” trans najbardziej nieśmiałego przedszkolaka. W pracach swoich kolegów dziecko potrafi dostrzec wiele ciekawych, niezauważalnych dla dorosłego, rzeczy. Planując zajęcia staram się stwarzać jak najwięcej okazji do urealniania pomysłów plastycznych dziecka, nie ograniczam określonym tematem prac. Każde malowanie na temat dowolny kończy się opowieścią o „dziele” dziecka, a przy pracach zbiorowych nadaniem tytułu np. malowanie palcami „Bez ładu składu” lub ,,Chlapek”. Moje przedszkolaki malują dużo, mają stały dostęp do kartonów, kredek, farb, plasteliny, itp. Nie ma dnia aby czegoś nie namalowały lub nie narysowały.

Doskonałą formą rozwijania inwencji twórczej dziecka są wszelkiego rodzaju układanki. Nie tylko te z obrazkami, ale przede wszystkim z klocków geometrycznych. Pobudzają one zarówno inwencje, myślenie i wyobraźnię twórczą dziecka.

Ponieważ jestem wielbicielką orgiami staram się zarazić swoja pasją dzieciaki. Jednak pomysły tradycyjnego orgiami są zbyt trudne do wykorzystania w przedszkolu. Kiedy wpadła mi w ręce książka Doroty Dziamskiej „Magiczne kółeczka czyli orgiami płaskie z koła” wiedziałam , że na pewno wykorzystam zawarte w niej pomysły. I tak już 4- latki potrafiły samodzielnie wykonywać składanki według własnych pomysłów. 5- latki próbowały swoich sił z kwadratami. Obecnie w 6- latkach podejmujemy próby tworzenia „prawdziwego” orgiami.

Ważnym elementem rozwijającym twórczą aktywność dziecka jest obcowanie ze sztuką. Dziecko odbiera sztukę emocjonalnie i spontaniczne. Zależne jest to od jego nastroju i uczuć. Jednak bez względu na co dziecko zwróci uwagę- kolor, kształt czy rozmieszczenie przedmiotów, oglądane utwory artystyczne pozostawią ślad w jego pamięci. Oglądanie dzieł artystów, prac kolegów pobudza wyobraźnię, fantazję, uwrażliwia na kolor, rozbudza chęć działania plastycznego. Dlatego też wszystkie prace dzieci eksponuję przed salą bądź w szatni. Często oglądamy albumy malarstwa różnych artystów i „prawdziwą” wystawę w Miejskim Domu Kultury.

Z każdym rokiem swojej pracy coraz bardziej doceniam wpływ działalności plastycznej dziecka na rozwój jego uzdolnień, bowiem każde dziecko jest mniej lub bardziej uzdolnione plastyczne, a kiedy nie jest pobudzane do aktywnej twórczości artystycznej traci swoje naturalne uzdolnienia.

Uważam, że do rozwijania aktywności dziecka doskonale nadaje się muzyka, która pobudza sfery intelektualne, doskonali percepcję słuchową, ćwiczy pamięć słuchową, pobudza wyobraźnię, inwencję twórczą i usprawnia koncentrację. Według naukowców każde dziecko przychodzi na świat z doskonałym słuchem, chociaż rzadko później wykorzystywanym. Jeżeli umiejętność ta nie jest we właściwy sposób stymulowana to z czasem zaniknie. Jeżeli zależy nam na rozmiłowaniu dziecka w muzyce warto nią otoczyć od pierwszych chwil jego życia. Gra na instrumentach powoduje, że mózg wytwarza nowe połączenia nerwowe, które ułatwiają kojarzenie i szybsze zapamiętywanie. Podczas grania dziecko jest skoncentrowane, odwołuje się do pamięci słuchowej, wzrokowej i motorycznej. Wyostrza się również szybkość jego reakcji i orientacji, podnosi się poziom dokładności spostrzeżeń. W codziennych zajęciach z moimi wychowankami muzyka jest nieodzownym elementem. Towarzyszy nam od rana do wieczora- kiedy bawimy się, sprzątamy, rysujemy. Dzięki naciskowi położonemu na muzyczną aktywność dziecka w grupie najmłodszej nie mam problemu z nauczeniem moich „Słoneczek” piosenek, tańców czy zabaw.

W przedszkolu, w każdej grupie wiekowej dokonywana jest stymulacja aktywności twórczej dziecka. Specyfika wieku przedszkolnego wymusza niejako na nauczycielce taką organizację pracy aby na każdym kroku, w każdym działaniu dziecka aktywność ta była rozwijana i doskonalona. Szkoda tylko, że czasem działania przedszkola niweczone są przez niektórych rodziców bądź opiekunów. Łatwiej jest bowiem posadzić dziecko przed telewizorem i lub komputerem i mieć przysłowiowy święty spokój, niż wymyślać ciekawe i pobudzające jego aktywność zajęcia.

Ważnym aspektem rozwoju aktywności twórczej dziecka jest akceptowanie jego działań i pomysłów, oczywiście w granicach przyjętych zasad i norm. Krytykowanie poczynań dziecka na pewno nie sprzyja rozwojowi jego potencjałów, ogranicza zdolności twórcze i zniechęca do dalszych działań.

 

Aktywność twórcza dziecka, to umiejętność, którą my- dorośli musimy u dziecka rozwijać i doskonalić. Jest to niejako forma zaspokajania potrzeb dziecięcych ukierunkowana na jego wszechstronny rozwój. Od tego właśnie zależy przyszłość naszej pociechy- jakim będzie uczniem, studentem, czy osiągnie sukces zawodowy. Przede wszystkim czy poradzi sobie w życiu dorosłym z codziennymi kłopotami i czy będzie potrafiło dostosować się do realiów otaczającego świata.

Aniela Olszewska

BEZPIECZEŃSTWO PRZEDSZKOLAKA

Musimy pamiętać, że nasze dziecko każdego dnia jest narażone na niebezpieczne sytuacje  w swoim własnym domu. Statystyki pokazują, że 40% wszystkich wypadków dzieci ma miejsce w domu. A wystarczy tylko właściwie zabezpieczyć mieszkanie, aby uniknąć wielu z nich.

Najbardziej niebezpieczne miejsca w domu

  • Schody – powinny być łagodne, jak najmniej kręte, z poręczą. Jeśli nasze nie należą do najbezpieczniejszych, przynajmniej pokryjmy je materiałem antypoślizgowym
  • Okna i drzwi – łatwo sobie wyobrazić, co stanie się z dzieckiem, które wypadnie z okna z 3 piętra. Nie dopuśćmy do takiej sytuacji!!! Okna muszą być zabezpieczone blokadami, uniemożliwiającymi dziecku samodzielne otwarcie. Obok nich nie wolno ustawiać foteli, łóżek, krzeseł, stołu – dziecko zainteresowane tym, co dzieje się za oknem, może się po nich wdrapać na parapet
  • Przeszklenia w  drzwiach – rozbite szkło może być przyczyną groźnego urazu dziecka, dziecko może rzucić w nie piłką, przewrócić się na odłamki szkła… –  najlepiej unikać drzwi z takimi rozwiązaniami
  • Prąd elektryczny – kontakt dziecka z prądem nigdy nie kończy się dobrze. Gniazdka w domu muszą być wyposażone w plastikowe zaślepki, lampy powinny być umieszczone powyżej zasięgu rąk dziecka
  • Lekarstwa – tabletki często są kolorowe i atrakcyjnie wyglądają dla dziecka; niektóre płynne środki są dodatkowo słodki – a to śmiertelne zagrożenie dla naszego malucha. Przedawkowanie leków w najlepszym wypadku skutkuje ciężkim zatruciem i poparzeniem błon śluzowych wyścielających gardło i przełyk, a w najgorszym nawet śmiercią. Lekarstwa w naszym domu powinny być schowane w dobrze zamkniętym pudełku, najlepiej w szafce umieszczonej wysoko, powyżej zasięgu rąk dziecka
  • Środki chemiczne – równie groźne dla dziecka, po połknięciu powodują ciężkie oparzenia. Pamiętajmy, by nigdy nie zostawiać ich po sprzątaniu na podłodze; wszystkie płyny, mleczka, proszki i żrące substancje powinny być schowane, najlepiej w zamkniętej kluczem lub blokadą półce, jak najdalej od zasięgu rąk dziecka
  • Wanna – nie można nigdy zostawiać dziecka samego w wodzie. Małe dziecko, nawet w wodzie o głębokości 10 cm!, niepilnowane może się utopić
  • Kuchenki elektryczne i gazowe – należy uczyć dziecko, by nigdy nie zbliżało się do nich, nie dotykało płyt kuchenki, nie kręciło pokrętłami
  • Ostre narzędzia – wszystkie ostre, tnące narzędzia (noże, otwieracze, itp.) powinny być schowane w szufladzie, będącej poza zasięgiem dziecka

 

BEZPIECZEŃSTWO NA WAKACJACH

W miesiącach wakacyjnych wypadków z udziałem dzieci jest aż pięciokrotnie więcej niż w pozostałych miesiącach w roku!

Nad wodą

  • Mimo ciągłych ostrzeżeń, liczba utonięć co roku jest alarmująca – niemal 50% wszystkich utonięć dotyczy dzieci, z czego 20% dzieci do lat 7.
  • Wielu utonięciom można zapobiec, należy tylko odpowiednio zadbać o bezpieczeństwo naszych dzieci nad wodą.
  • Należy także pamiętać o zabezpieczeniu dziecka przed słońcem

 

NIEZBĘDNE AKCESORIA:

  • krem z filtrem – chroni skórę Twojego dziecka przed szkodliwym promieniowaniem UV oraz przed poparzeniami słonecznymi
  • kapelusz/czapka osłaniająca głowę – chroni głowę przed udarem i przegrzaniem
  • okulary słoneczne – zabezpieczają oczy dziecka, powinny być dobrej jakości
  • woda do picia – niezbędna w upalne dni!, zapobiega odwodnieniu organizmu
  • koło ratunkowe – niezastąpione w wodzie, pomaga utrzymać się dziecku na powierzchni wody
  • rękawki (naramienniki) do pływania – mogą zastąpić koło ratunkowe, chronia dziecko przed podtopieniem
  • pianka – lekka, zamiennik koła, chroni przed podtopieniem

 

 

W lesie i w górach

Niewłaściwie przygotowana wyprawa do lasu czy w górach także może okazać się niebezpieczna. Poza właściwym ubraniem i ekwipunkiem, musimy pamiętać, by na wycieczkę górską wybierać się tylko wtedy, gdy jest pewna pogoda, zwłaszcza, gdy zabieramy ze sobą dzieci!

  • Nie pozwól dziecku iść do lasu bez osoby dorosłej!
  • Nie wyrzucajcie śmieci w lesie!
  • Nie zostawiajcie jedzenia dla zwierząt!
  • Należy założyć spodnie i bluzkę z długim rękawem oraz czapkę, aby uniknąć ukąszenia kleszcza! Sprawdzaj całe ciało dziecka po każdym spacerze!
  • Pamiętaj, by założyć dziecku dobre buty!
  • Nigdy nie pozwalaj dziecku wychodzić w góry bez osoby dorosłej!
  • Pamiętaj o odpowiednim obuwiu dla dziecka i dla siebie!
  • Pamiętaj o ciepłym ubraniu (może być w plecaku) – wyżej zawsze jest chłodniej!
  • Weź ze sobą gorący napój w termosie!
  • Zabierz pelerynę przeciwdeszczową!

 

Na podwórku

Także na przydomowym podwórku często dochodzi do wypadków z udziałem naszych dzieci. Pamiętajmy o kilku zasadach:

  • Nie pozwól bawić się dziecku w pobliżu ulicy!
  • Dziecko nie może przez ulicę bez osoby dorosłej!
  • Uczulaj swoje dziecko, by nigdy nie oddalało się z nieznajomą osobą!
  • Przypominaj, by nie mówiło osobie nieznajomej, gdzie mieszka!
  • Pilnuj, by dziecko nie bawiło się w pobliżu placu budowy!
  • Dziecko nie może oddalać się z placu zabaw bez opiekuna!

 

NUMERY TELEFONÓW, KTÓRE POWINNO ZNAĆ TWOJE DZIECKO

  • Telefon alarmowy: 112 – najbardziej uniwersalny
  • Pogotowie Ratunkowe: 999
  • Straż Pożarna: 998
  • Policja: 997

przygotowała: Beata Janta

 

Przedszkolak bezpieczny w przedszkolu i poza nim

            Otaczający nas świat jest pełen zagrożeń, dlatego bezpieczeństwo odgrywa bardzo ważną  rolę w życiu dziecka, zwłaszcza  dziecka małego. Wiek przedszkolny to czas, w którym dzieci powinny zapoznać się z wiedzą  o otaczającej rzeczywistości, która  niestety może nieść  ze sobą szereg rozmaitych zagrożeń.  Dzieci w wieku przedszkolnym za pomocą właściwej oceny niebezpieczeństwa  mają szansę nauczyć  się  przewidywania  i radzenia sobie  w sytuacjach niebezpiecznych  .  Przedszkole  ma  swój  udział   w  kształtowaniu osobowości dziecka, wobec tego należy jak najwcześniej rozpocząć działania, które pomogą uświadomić dzieciom zagrażające im niebezpieczeństwa, by w porę  je wyeliminować.  W osiągnięciu zamierzonego celu najlepszymi partnerami  są  normy  i  zasady , które wpajane są  dzieciom każdego dnia  i konsekwentnie przestrzegane zarówno przez rodziców jak i wychowawców oraz pozostałych nauczycieli przedszkola.

            Celem wychowania przedszkolnego jest wspomaganie i ukierunkowywanie rozwoju dzieci , zgodnie z ich wrodzonymi potencjałami i  możliwościami rozwojowymi poszczególnych dzieci, zarówno w relacjach ze środowiskiem społeczno-kulturowym oraz środowiskiem  przyrodniczym.  Wychowanie dzieci w wieku przedszkolnym w zakresie dbałości o własne bezpieczeństwo koncentruje się  głównie  na poznawaniu przez dzieci zasad bezpieczeństwa, przestrzeganiu tych zasad  oraz na poznawaniu przez dzieci sytuacji zagrażających ich bezpieczeństwu i zdrowiu.

Działania profilaktyczne przedszkola w ramach edukacji w zakresie bezpieczeństwa:

  1. Uświadomienie dzieciom zagrożeń, na które mogą być narażone.
  2. Nauka odpowiedzialności za swoje czyny.
  3. Nauka radzenia sobie w różnych sytuacjach.
  4. Nauka podejmowania właściwych decyzji.

 

          Bezpieczeństwo przebywających w przedszkolu dzieci jest bardzo ważne, bowiem bezpieczne dziecko to wesołe szczęśliwe, i ufne dziecko.

          Rola nauczycieli w ramach przedsięwzięć związanych z edukacją w zakresie bezpieczeństwa to nie tylko podanie gotowych schematów zachowań, ale przede wszystkim uczenie dzieci przewidywania i kreatywności w rozwiązywaniu problemów.

          Prowadzone przez nauczyciela zajęcia i zabawy powinny być realizowane w oparciu  o metody, które aktywizują myślenie dzieci np. (wszelkiego rodzaju zabawy edukacyjne, inscenizacje teatralne, wycieczki oraz spotkania z osobami na co dzień ratującymi ludzkie zdrowie:   policjantem, strażakiem,  pielęgniarką, lekarzem).

                                    Edukacja w zakresie bezpieczeństwa powinna:

  1. Być ciągłym, kompleksowym i  przede wszystkim systematycznym procesem.
  2. Kształtować postawy  oraz nawyki dzieci  wraz z zachowaniem określonej proporcji pomiędzy wiedzą a działaniem.
  3. Zapewnić dzieciom bezpośredni kontakt z obiektami i zjawiskami prezentowanego na zajęciach środowiska.
  4. Analizować problemy różnorodnymi środkami dydaktycznymi, które ułatwiają  wzmocnienie  znaczenia zajęć praktycznych oraz własnych doświadczeń dzieci.
  5. Rozwijać u dzieci wzmożoną  wrażliwość i spostrzegawczość, która pozwoli im rozpoznać  sytuacje  niebezpieczne- szczególnie takie, które mogą wystąpić   w najbliższym otoczeniu dziecka.

                                                                                                          Opracowała:  Joanna Dworzyńska

 

BEZPIECZEŃSTWO DZIECI

Bezpieczeństwo i zdrowie dziecka to podstawowe zadanie, przed którymi stają rodzice. W przypadku małych dzieci wszelkie działania służą eliminowaniu zagrożeń i niebezpieczeństw. Rozwój dziecka i jego samodzielność stawia przed rodzicami wciąż nowe wymagania i konieczność wyposażania go w umiejętność przewidywania niebezpieczeństw i zagrożeń, unikania ich, a jeśli zaistnieją – w zdolność radzenia sobie z trudną sytuacją.

Małe doświadczenie życiowe, niewielki zasób wypróbowanych technik radzenia sobie z problemami oraz niewykształcone zachowania w trudnych, niecodziennych sytuacjach powodują, że dzieci pozostają bardzo często w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia i są bezradne wobec rodzących się problemów.

W dużej mierze od rodziców zależy, czy ich dziecko będzie bezpieczne w domu, na podwórku, czy w szkole. Oni to od najwcześniejszych lat powinni uczyć dzieci oceniać okoliczności i elementy niebezpieczeństw, uczyć jak unikać niebezpiecznych sytuacji lub jak z nich wybrnąć, kiedy już zaistnieją oraz kształtować umiejętność mówienia „nie” i postawę ograniczonego zaufania wobec osób nieznajomych. Trzeba je nauczyć, by zawsze mówiły rodzicom gdzie, z kim, o której godzinie wrócą do domu. Należy też informować dzieci, że w każdym przypadku powinny powiedzieć rodzicom o zaczepiających je osobach, wypytujących: „Co w domu, o której wrócą rodzice? Gdzie stoi wasz samochód?”

Ważną sprawą jest umieszczenie w widocznym miejscu mieszkania numerów telefonów alarmowych, które mogą przydać się także dzieciom w razie wypadku: 997 – policja, 998 – straż pożarna, 999 – pogotowie ratunkowe.

Kolejną sprawą są lekarstwa z domowej apteczki, które mogą wyglądać jak kolorowe cukierki, stąd powinna być ograniczona dostępność dzieci do nich. Gdy dziecko poczuje się źle nie powinno próbować leczyć się samo. Leki niewłaściwie stosowane mogą być bardzo niebezpieczne, czasami nawet mogą doprowadzić do śmierci.

Dom jest miejscem, gdzie dzieci doznają często obrażeń. Kupowanie bezpiecznych wyrobów może pomóc w ich uniknięciu. Rodzice powinni tak dobierać produkty, aby były stosowne do sytuacji, budżetu i wieku dziecka. Niektóre wyroby dają większe zabezpieczenie, są trwalsze i praktyczniejsze od innych.

Barbara Kula

HU, HU, HA – BEZPIECZNA ZIMA !

Podczas gdy dzieci uwielbiają zimę i wszystkie zabawy na śniegu, my dorośli musimy zadbać o to, aby te zabawy były w pełni bezpieczne.
To Państwo jesteście pierwszymi i najważniejszymi nauczycielami dziecka. Oczywiście przedszkole również edukuje dzieci w szeroko pojętym obszarze bezpieczeństwa i wspiera Państwa działania.

* Pamiętaj o tym, aby dzieci nie przemarzły lub nie odmroziły sobie rąk, nóg . Koniecznie trzeba wiedzieć, jaka jest faktycznie temperatura na dworze. Słońce może zdradziecko zasugerować, że jest ciepło i przyjemnie, podczas gdy naprawdę wieje ostry mroźny wiatr. Aby dzieci mogły bezpiecznie dla zdrowia przebywać na śniegu temperatura nie powinna być niższa niż -4, -5 stopni. 
Dlatego: zapewnij dziecku odpowiednie ubranie. Powinny mieć ciepłe spodnie, rajtuzy, sweter, ciepłą kurtkę, ciepłe skarpety, czapkę, szalik i obowiązkowo rękawiczki. Ubrania muszą być z materiału, który pozwoli skórze oddychać, najlepiej naturalne, bawełniane. Dziecko szybko może się rozchorować gdy się spoci i przemoczy ubranie. Jeśli dziecko zgrzeje się w trakcie zabawy, w żadnym wypadku nie powinno rozpinać kurtki ani zdejmować czapki. Bardzo szybko może nabawić się anginy. Niektóre dzieci zabierają na podwórko sok w butelkach. Lodowaty płyn bardzo szybko może spowodować zapalenie krtani. Podczas zabaw na śniegu konieczne są zapasowe rękawice i czapki, które możesz dziecku zamieniać nie przerywając zabawy. Najlepiej jeśli rękawice i spodnie są z nieprzemakalnego materiału.
* Zaopatrz dziecko w porządne zimowe buty. Czasem dzieci upatrują sobie kolorowe zimowe butki z ulubionymi bohaterami bajek i ty przystajesz na ich zakup. Rzadko jednak ciepłe i nieprzemakalne buty idą w parze z kolorowymi i ulubionymi, w których stopy dziecka mogą łatwo zmarznąć. Możesz kupić dziecku buty z ulubionymi bohaterami, ale powinnaś też mieć takie, które nie przemokną, nie będą się ślizgać i utrzymają ciepłą stopę podczas mrozu. 
* Zawołaj dziecko do domu, aby się chwilę rozgrzało, podaj ciepły napój, zmień rękawiczki i czapkę jeżeli są mokre zanim dziecko ponownie pójdzie na dwór. Jeżeli dziecko mówi, że „nie czuje” palców u nóg lub rąk wówczas nie powinno wychodzić więcej na dwór. Może to być objaw przemrożenia a ty koniecznie powinnaś to sprawdzić i zastosować ewentualne kroki. Każdego roku policja odnotowuje kilkadziesiąt wypadków związanych z jazdą na sankach. 
* Przypominaj dzieciom o tym, że nie wolno ryzykować zjeżdżania z górek i pagórków położonych w pobliżu dróg czy rzek Pokusa jest bardzo silna lecz ryzyko wpadnięcia pod pojazd czy do wody jest naprawdę duże.
 * Wytłumacz dziecku, że musi zachować ostrożność podczas jazdy na sankach, zawsze musi zjeżdżać nogami do przodu. Powinno ono bawić się w miejscu dobrze widocznym i wolnym od jakichkolwiek wystających ze śniegu przedmiotów. 
*Uczulaj dzieciaki aby przestrzegały bezpieczeństwa podczas saneczkowania, np. nie chodziły po torze gdy inni zjeżdżają, nie zjeżdżali na butach. Bardzo ryzykowne są też zabawy, które niestety często organizują lekkomyślni dorośli, polegające na doczepianiu sanek do samochodu lub traktora. Sankami może zarzucić i dziecko wpada pod koła pojazdu. Takie przypadki każdego roku się zdarzają. 
* Zachęcaj dzieci do ślizgania się tylko na placach przeznaczonych na ślizgawki i lodowiska. Ulica pokryta śniegiem lub oblodzona często jest atrakcyjnym miejscem do zabawy dla dzieci. Kierowcy mają ograniczoną widoczność w często zaparowanym samochodzie i łatwo może dojść do nieszczęścia. Również zabawa w pobliżu ulicy może być niebezpieczna, gdyż auto w każdej chwili może wpaść w poślizg i zjechać na bok. Ponadto na oblodzonym chodniku wszyscy jesteśmy narażeni na złamania rąk i nóg. Koniecznie wytłumacz dziecku, jakim niebezpieczeństwem grozi zabawa na ulicy i w jej pobliżu. Toteż zaprośmy pociechy do wspólnych atrakcyjnych zabaw tj. lepienie bałwanków, choćby najmniejszych, bitwy na miękkie śnieżki, tropienie śladów, budowy śniegowego zamku czy zjazdy z górki na pazurki na sankach i nartach wołając: Hura niech żyje bezpieczna zima!
Pamiętajmy, że zbyt małe doświadczenie, nierozwaga i naiwność dzieci to często przyczyny kłopotów. Musimy razem zrobić wszystko, aby nasze przedszkolaki były zawsze bezpieczne.

Aniela Olszewska

Sposoby realizacji treści dotyczących bezpieczeństwa

dziecka w przedszkolu

 


Potrzeba bezpieczeństwa jest elementarną potrzebą człowieka, a jej zaspokojenie warunkiem jego rozwoju. Zapewnienie zdrowia i bezpieczeństwa dzieciom jest podstawowym zadaniem rodziców i nauczycieli. Dzieci są narażone znacznie bardziej niż osoby dorosłe na sytuacje bezpośrednio zagrażające zdrowiu i życiu . Dlatego też obowiązkiem nas dorosłych jest wyposażenie dzieci w umiejętności przewidywania zagrożeń, unikania ich, a jeśli już zaistnieją – w zdolności radzenia sobie z sytuacją trudną.

 

W naszym przedszkolu pożądanych zachowań uczymy poprzez:

− przyzwyczajanie do przestrzegania ogólnych zasad bezpieczeństwa i dostarczanie wiedzy na ten temat;

− przewidywanie biegu wydarzeń;

− doskonalenie umiejętności korzystania z różnych urządzeń;

− usamodzielnianie i kształtowanie postawy odpowiedzialności za własne postępowanie.

Wdrażanie dzieci młodszych do przestrzegania zasad bezpieczeństwa opiera się na wprowadzeniu koniecznych nakazów i zakazów, które muszą bezwzględnie respektować. Starsze przedszkolaki powinny już rozumieć, dlaczego istnieją określone przepisy obowiązujące nie tylko dzieci, ale także ludzi dorosłych. W przedszkolu nauczyciel razem z dziećmi ustala zasady bezpiecznej zabawy. Ma to szczególną wartość, ponieważ sprzyja zrozumieniu konieczności wprowadzenia ograniczenia swobodnego zachowania w określonych sytuacjach i zachęca do przestrzegania wspólnie opracowanych norm. Nabywanie nawyków warunkujących bezpieczeństwo własne oraz innych powinno być prowadzone w ścisłej współpracy ze środowiskiem rodzinnym dziecka. Przyswajanie zagadnień z tego zakresu musi być poparte obserwacją właściwych zachowań osób dorosłych przebywających w najbliższym otoczeniu. Wychowanie do przestrzegania zasad bezpieczeństwa nie może wywoływać w dzieciach poczucia zagrożenia, ale pewność i przekonanie, że poradzą sobie w nowej sytuacji. Powinny wiedzieć, że mogą liczyć na pomoc dorosłych, i potrafi ć o nią poprosić.

W zapisie podstawy programowej wychowania przedszkolnego czytamy:  Dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej:

1) wie, jak trzeba zachować się w sytuacji zagrożenia i gdzie można otrzymać pomoc, umie o nią

poprosić;

2) orientuje się w bezpiecznym poruszaniu się po drogach i korzystaniu ze środków transportu;

3) zna zagrożenia płynące ze świata ludzi, roślin oraz zwierząt i unika ich;

4) wie, że nie można samodzielnie zażywać lekarstw i stosować środków chemicznych (np. środków

czystości);

5) próbuje samodzielnie i bezpiecznie organizować sobie czas wolny w przedszkolu i w domu; ma

rozeznanie, gdzie można się bezpiecznie bawić, a gdzie nie.

 

Sposoby realizacji  treści podstawy programowej wychowania przedszkolnego w zakresie bezpieczeństwa dzieci:

zawieranie umów dotyczących zasad zachowania bezpieczeństwa w czasie pobytu w przedszkolu, spacerów i wycieczek – prowadzi do zrozumienia konieczności przestrzegania umów, uczy dostrzegania i unikania zagrożeń;

spacery i wycieczki – utrwalają znajomość obowiązujących zasad bezpieczeństwa, stwarzają okazję do bezpośredniej obserwacji (np. ruchu ulicznego i sposobów bezpiecznego poruszania się pieszych po ulicy), wdrażają do zachowania ostrożności wobec zwierząt i ptaków żyjących na wolności, są okazją do przypominania o zakazie dotykania i jedzenia nieznanych roślin;

− spotkania z osobami, które dbają o bezpieczeństwo ludzi i udzielają pomocy, np. z policjantem, strażnikiem miejskim, strażakiem, lekarzem, pielęgniarką – umożliwiają poznanie charakteru pracy ludzi różnych zawodów i roli ważnych instytucji, np. ośrodka zdrowia, policji, straży miejskiej. Dzięki nim dzieci dowiadują się, jak należy zachować się w sytuacjach zagrożeń;

praca z wykorzystaniem ilustracji i historyjek obrazkowych – pomaga rozumieć przyczyny i skutki przedstawionych sytuacji, kształtuje umiejętność dokonywania oceny zdarzenia pod kątem bezpieczeństwa i przewidywania konsekwencji określonych zachowań;

− słuchanie opowiadań, baśni i wierszy oraz oglądanie teatrzyków, pogadanki tematyczne – rozwijają dziecięcą wyobraźnię, pozwalają na ocenę postępowania bohaterów, umożliwiają identyfikowanie się z postaciami stanowiącymi wzór do naśladowania;

scenki dramowe – pozwalają przećwiczyć określone postawy w bezpiecznym otoczeniu bez poczucia zagrożenia, np. korzystanie z telefonów alarmowych, zachowanie dystansu wobec obcej osoby.

Opracowała: mgr Anna Skrzypulec

 

 

 

 DEKALOG BEZPIECZNEGO PRZEDSZKOLAKA

  1. UWAGA! PALI SIĘ! Kiedy przedszkolak zauważy pożar w okolicy, u sąsiada, w swoim domu to dzwoni do strazy pożarnej wybierając numer 998 albo, dzwoniąc z telefonu komórkowego, 112.

2. BIEDNE ZWIERZĘTA! Bezpieczny przedszkolak nie dotyka obcych zwierząt,  bo wie, że mogą być chore, grożne dla otoczenia

3. STRZELAJ GOLA! Każdy przedszkolak wie, że gra w piłkę to świetna zabawa, ale jeśli będzie bawił się zbyt blisko drogi może być przyczyną wypadku lub sam ulegnie wypadkowi. bezpieczne przedszkolaki bawią się na placu zabaw lub boisku szkolnym

4. PAŁKA, ZAPŁKA, DWA KIJE! Bezpieczny przedszkolak wie, że nie należy bawić się zapałkami, bo można spowodować pożar

5. TABLETKI, SYROPY, DRAŻETKI! Lekarstwa mają różną postać, czasem wyglądają jak cukierki. Bezpieczny przedszkolak nie leczy się sam, jeśli się żle czuje informuje o tym dorosłych.

6. PANI NIE JEST MOJĄ CIOCIĄ, PAN NIE JEST MOIM WUJKIEM! Bezpieczny przedszkolak jest bardzo ostrożny w kontaktach z nieznajomymi, unika z nimi rozmów, nigdy nie podaje swojego adresu, nie wsiada z nimi do samochodu.

7. MOJE CIAŁO NALEŻY DO MNIE! Nikt nie ma prawa robić z nim nic na co przedszkolak nie ma ochoty. O ciało trzeba dbać, jeść i pić zdrowe rzeczy, ubierać się odpowiednio do pogody, dużo sie ruszać i odpoczywać. Bezpieczny przedszkolak wie, że nie należy milczeć gdy dzieciom dzieje się krzywda

8. UWAGA! WYPADEK NA DRODZE! Przedszkolak potrafi pomóc poszkodowanemu, wzywa pogotowie ratunkowe, umie przecież korzystać z telefonu. Wybiera numer 999 i informuje o zaistnialej sytuacji

9. UWAGA! NIEZNANE SUBSTANCJE! Bezpieczny przedszkolak wie, że nie nalezy przyjmować prezentów od nieznajomych osób, szczególnie cukierków. Wie, że nie wolno wąchać, jeść ani lizać nieznanych substancji, bo może to być trucizna lub narkotyki.

10. UWIELBIAM ZABAWY W WODZIE! Bezpieczny przedszkolak wie, że nie każde miejsce nadaje się do kąpieli. Woda często kryje różne przedmioty leżące na dnie, a które mogą stać się przyczyną trwałego kalectwa.Bezpieczny przedszkolak kąpie się tylko w miejscach do tego przeznaczonych, wyłącznie pod opieką dorosłych.

 

 

 

LITERATURA W ŻYCIU DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

Literatura dziecięca ma bardzo istotne, integrujące znaczenie- dotyczy bowiem jednocześnie dziedziny wychowania umysłowego, społeczno- moralnego i estetycznego. Książka dla dzieci zachęca do działania i budzi aktywność dziecka. Wiersze, opowiadania, baśnie sprzyjają rozwojowi wyobraźni i zachęcają dzieci do odtwarzania ich treści w zabawach i różnych formach twórczości. Aby odtworzyć akcję opowiadania czy baśni, przedstawić kolejność następujących po sobie wydarzeń, odgrywać role- dzieci muszą dobrze zapoznać się z utworem, uważać, starać się zapamiętać treść przeczytanej książki, uchwycić poszczególne jej fragmenty, sytuacje i zachodzące między nimi związki. Taka analiza treści utworu, określanie cech wybranych postaci występuje wyraźnie przy wszystkich zabawach inscenizowanych, poprzedza dziecięcą zabawę w teatr, która z kolei stanowi pewnego rodzaju syntezę przeżytych treści.

Przyswajanie treści utworów literackich angażuje w znacznym stopniu uwagę i pamięć, sprzyja doskonaleniu procesów intelektualnych, a jednocześnie wpływa na rozwój mowy.

Poprzez literaturę zachęcamy dzieci nieśmiałe, zahamowane do pierwszych wypowiedzi. Najpierw może to być cichutka rozmowa z ulubioną zabawką czy kukiełką, potem coraz swobodniejsze dyskusje z kolegami. Dobra literatura dziecięca jest także najlepszym przykładem pięknego polskiego języka. Melodyjny wiersz, proste, często słyszane zwroty ze znanej książki łatwo wpadają w ucho, utrwalają się na długo, tkwią w naszej pamięci, aby potem powrócić, nie tylko przynosząc klimat przeżyć związanych z książką, ale trafnie określanie, właściwe do sytuacji słowo. Książka bogaci zasób słownikowy dziecka, a jednocześnie uczy, jak wyrażać swoje myśli w sposób poprawny, prawidłowy, ładny.

Piękna książka nie tylko uczy myśleć i mówić- ale także wpływa na sferę emocjonalną dziecka. Literatura przedstawiając różne postawy ludzi, pomaga lepiej zrozumieć motywy ich postępowania. Dzieci chętnie identyfikują się z ulubionymi postaciami z książek.

Przykłady zaczerpnięte z lektur zachęcają do opiekuńczego stosunku do młodszych kolegów i rodzeństwa itp.

Dzieci od najmłodszych lat z zaciekawieniem słuchają ulubionych utworów poetyckich i prozaicznych czytanych przez nauczycieli, wychowawców, rodziców.

Z zamiłowaniem oglądają ilustracje do poznanych tekstów, szczególnie kolorowe obrazki przyciągają ich uwagę, a następnie zaczynają interesować się treścią lektury i postaciami literackimi. Książka nie tylko bawi, ale także uczy, daje pewną sumę wiedzy, rozwija wyobraźnię.

Literatura jako dziedzina sztuki ukazuje bezpośrednio odbiorcy wiedzę o świecie i ludziach, pobudza wyobraźnie i kształci uczucia, oddziałując wszechstronnie na jego osobowość. Pobudza wrażliwość na sprawy społeczne, patriotyczne, moralne, przyczynia się do kształtowania charakterów młodych czytelników, przyjmowania aktywnej postawy wobec rzeczywistości społecznej. Pozytywne przykłady postępowania postaci literackich mają nie tylko budować właściwy i żywy stosunek do otoczenia, przyrody, rzeczy pięknych i różnych dziedzin sztuki, lecz także budzić czujność dziecka i jego wrażliwość na panujące zło, przygotowania do przyjmowania postawy obronnej wobec szkodliwych wpływów środowiska czy kolegów, do piętnowania niewłaściwych czynów i zachowań. Oceniając postawy bohaterów literackich, dziecko dochodzi do „samooceny”. Oddziaływanie książki na psychikę jest wielostronne: przekazuje wiedzę o świecie, ma wpływ na wolę i uczucia, na krystalizowanie zachowań, kształtowanie postawy życiowej i charakteru. Można stać się drogowskazem i przyjacielem dziecka. Taki wpływ może mieć książka tylko wtedy, gdy wspomaga ją rozumne oddziaływanie wychowawcze. Potrzeba kontaktu z książką nie powstaje u dziecka samorzutnie, trzeba ją obudzić w procesie wychowania dziecka. Od wręczenia dziecku książki do poznania przezeń właściwej jej funkcji prowadzi długa droga i niezbędna jest cała sieć społecznych kontaktów opiekunów dziecka skoncentrowanych właśnie na książce, aby dziecko mogło tę drogę przebyć. W związku z tym dziecko musi być systematycznie i starannie przygotowywane do odbioru dzieła literackiego, które rozbudza jego zamiłowania i kształtuje zainteresowania czytelnicze, czyniąc z niego na stałe miłośnika książki. Rozumienie dzieł sztuki jest niezbędnym warunkiem ich właściwego odczuwania i przeżywania.

„Utwór literacki wpływa na sferę emocjonalną dziecka. Świadczy o tym jego relacja, kiedy słucha opowiadania, śmieje się i płacze, nieruchomieje w momencie napięcia…

Oddziałując na uczucia, ukazując postacie bohaterów, z którymi dzieci się chętnie identyfikują, przykłady społecznych stosunków, konfliktów i wyborów, książka pozwala lepiej zrozumieć innych ludzi i zachodzące między nimi interakcje”. Utwór literacki traktuje się jako dzieło sztuki, które odgrywa rolę w wychowaniu literackim i estetycznym. W pracy z dzieckiem przedszkolnym wybiera się takie pozycje, które są zgodne z ich zainteresowaniami, potrzebami psychicznymi i możliwościami percepcyjnymi.

„ Utwory te obrazują najbliższe otoczenie dziecka, a więc rodzinny dom, zwierzęta domowe, następnie przyrodę, przedszkole, dalsze środowisko, a także elementy techniki. Podczas omawiania utworów zwraca się uwagę dzieci na bogactwo słowa, piękno stylu artystycznego, właściwości foniczne języka, plastykę przedstawionych wydarzeń i malowniczość opisów przyrody”. Utwór literacki w trakcie odbioru powoduje i wyzwala określone stany emocjonalne: radość, entuzjazm, ale też przygnębienia, żalu, smutku czy oburzenia i gniewu, uczucia okazywane, uzewnętrzniane w sposób spontaniczny. Jak podkreślają liczni autorzy prac naukowych i medycznych, nasycone humorem i komizmem teksty literackie usuwają nudę z życia dziecka, wzbogacają jego zainteresowania, zachęcają do rozrywki i zabawy. Literatura, zwłaszcza o charakterze baśniowym, wpływa na dobre samopoczucie dziecka, eliminując stres i stany lękowe. Należy również wspomnieć, że „utwory literackie korzystnie wpływają na rozwój wyobraźni dziecięcej, która objawia się w pomysłach twórczości literackiej czy plastycznej, wzmacniając możliwości kreatywne dziecka”.

Interesujący jest problem, jakie utwory literackie mogą wywierać najsilniejszy wpływ na osobowość czytelnika. Czy lektura pozytywna, której bohaterowie budzą sympatie, a dobre zakończenie opowiada potrzebie sprawiedliwości, czy przeciwnie literatura szokująca, wywołująca stany niepokoju i napięcia emocjonalnego? Wydaje się rzeczą oczywistą, że we wczesnym dzieciństwie, kiedy uczymy dzieci podstawowych praw moralnych i pragniemy wprowadzić poczucie ładu i harmonii otaczającego świata, poszukujemy książek „pozytywnych”, w których momenty dramatyczne nie są zbyt silne, nie trwają długo i są rozładowane nastrojem bardziej pogodnym.

We współczesnej edukacji z kształceniem programowo i ściśle łączy się kształcenie, które obejmuje sztukę teatralną, filmową, radiowo- telewizyjną, plastykę i muzykę. Współczesna metodyka wychowania przedszkolnego zakłada bowiem korelowanie, integrowanie literatury z innymi dziedzinami sztuki, ukazywanie związków i zależności, podobieństw i różnic, jakie między nimi istnieją. Nowoczesne nauczanie powinno przygotować dzieci nie tylko do odbioru- rozumienia i przezywania dzieła literackiego, lecz także innych form sztuki współczesnej. Zarówno obrazy literackie, jak artystyczne obrazy innych sztuk przemawiają w sposób zaangażowany i emocjonalny do wyobraźni i świadomości odbiorcy- dziecka i dlatego odgrywają tak ważną rolę w procesie formowania jego osobowości.

 Opracowała: mgr Aniela Olszewska


JAK SKUTECZNIE ORGANIZOWAĆ CZAS WOLNY DZIECKA

 Czas wolny to okres aktywności człowieka, który pozostaje mu do dyspozycji po wykonaniu zadań związanych z zaspokajaniem potrzeb życiowych oraz czynności obowiązkowych typu: nauka, praca, rodzina. Może być on różnie wykorzystany w sposób mniej lub bardziej celowo zorganizowany. Sposób spędzania tego czasu często zależy od tradycji przekazywanych w rodzinie, wpływów środowiska społecznego, sytuacji materialnej i tym podobnym czynników. Proces wychowania dziecka realizowany w rodzinie i szkole kształtuje zachowania preferowane w wieku późniejszym. Najbardziej korzystne dla dziecka jest zrównoważone godzenie ze sobą wszystkich sfer rozwoju- nauki, odpoczynku i aktywności ruchowej. Stąd tak ważna jest pomoc dorosłych w planowaniu czasu wolnego dzieci.

Na co zwrócić szczególną uwagę podczas organizowania dziecku czasu wolnego?

Swoboda jest bardzo ważna, ale rodzic nie może zostawiać dziecka samego. Atmosfera w domu oraz styl życia całej rodziny powinny ułatwiać dziecku rozwój i prawidłowe funkcjonowanie, a także przygotowywać do samodzielnego podejmowania decyzji oraz dokonywania wyborów. Jeśli rodzice nauczą dzieci, jak prawidłowo korzystać z dobrodziejstw czasu wolnego, te nigdy nie będą się nudzić.

Podstawowa zasada organizowania czasu wolnego przedszkolaka, a także dziecka w wieku szkolnym powinna brzmieć: „Wszystko, ale z umiarem”

Telewizja i komputer w czasie wolnym przedszkolaka

Hołdując podanej wcześniej zasadzie można powiedzieć telewizja – tak, ale nie wszystkie programy i nie o każdej porze dnia i nocy. Godzina dziennie przed telewizorem to zupełnie wystarczający czas dla przedszkolaka. Zdąży on w tym czasie obejrzeć dwa do czterech dziecięcych programów lub filmów animowanych. Każda kolejna minuta spędzona przed telewizorem to puste wpatrywanie się w szklany monitor i migające na nim obrazy, bo żaden przedszkolak nie jest w stanie skupiać się na danej treści dłużej niż godzinę. Dzieci i młodzież mają skłonność do spędzania czasu przed telewizorem, zwłaszcza, jeśli rodzice tego czasu nie kontrolują. Nie wszystkie programy są jednak odpowiednie dla osób w każdym wieku. Trzeba pamiętać, że nawet nie wszystkie filmy animowane są przeznaczone dla dzieci – często coś, co wygląda na bajkę, wcale nią nie jest, niosąc w sobie treści agresywne, związane z przemocą. Treści pokazywane w formie obrazowej łatwiej docierają do świadomości człowieka, wpływając na jego myślenie oraz postrzeganie świata. Można to wykorzystać pozytywnie, dla rozwoju dziecka, jednak wymaga to od rodzica aktywnego uczestniczenia w  oglądaniu telewizji, omawiania z dzieckiem tego co obejrzało, tłumaczenia mu niezrozumiałych fragmentów, zwracania uwagi na to co ważne w obejrzanym programie.

Podobnie sprawa ma się z komputerem. Komputer to wspaniały wynalazek, który można wykorzystywać do rozwoju wielu funkcji i zdolności. Jednak i tutaj potrzebna jest rozwaga- zarówno w doborze czynności na nim wykonywanych, jak i czasu, który dziecko przy nim spędza. Obecnie często spotyka się dzieci w wieku 4-5 lat, które spędzają po kilka godzin dziennie na prostych grach, praktycznie bez kontroli rodzicielskiej. W nieco późniejszym wieku, umiejąc już czytać- dzieci zaczynają korzystać z Internetu- wiemy jednak, iż znajdują się tam, praktycznie na wyciągniecie ręki, różne treści, także te nie przeznaczone dla dzieci w żadnym wieku. Dzieci, nawet te mniej ufne, są też narażone na wiele niebezpieczeństw- nigdy nie można być pewnym, kto znajduje się po drugiej stronie sieci, z kim dziecko rozmawia, komu się zwierza i co z tego wyniknie. Pozwalając dziecku na korzystanie z Internetu trzeba być szczególnie uwrażliwionym na to, jak ono wykorzystuje tą możliwość. Rolą rodzica jest też wykształcenie  w dziecku poczucia, że do wielu treści w Internecie należy podchodzić z dystansem.

Zabawa i rówieśnicy

Człowiek, jako istota społeczna, potrzebuje towarzystwa- rodziny oraz grupy rówieśniczej. Dzięki zabawom z innymi osobami dziecko uczy się współdziałania, poświęcenia, dzielenia dostępnymi zabawkami, rozwiązywania konfliktów, pełnienia ról, nawiązywania satysfakcjonujących relacji, koleżeńskości czy serdecznego stosunku do otoczenia. W grupie nie ma miejsca na postawę egocentryczną, nastawioną na siebie. Liczy się dobro ogółu. Dziecko ma też możliwość porównania siebie z innymi, korzystania z ich zdolności, pomysłów, a także poszerzania zakresu doświadczeń i przeżyć, a przez to rozwoju sfery społeczno- emocjonalnej. Aktywne poznawanie świata wpływa również na jego rozwój intelektualny.

„Przykład idzie z góry…” czyli gdy rodzina jest aktywna

Ważną formą spędzania czasu wolnego jest ruch na świeżym powietrzu- latem mogą go zapewniać wspólne spacery, wycieczki rowerowe, gra w piłkę na podwórku, zabawy w piaskownicy czy na placu zabaw, zimą- wyjście na łyżwy, sanki, narty, wspólne lepienie bałwana przed domem. Ruch zapewnia nie tylko sprawność fizyczną, ale jest też sposobem na pozytywne zmęczenie i dotlenienie organizmu. Wycieczki krajoznawcze pozwalają również poznać okolicę, jej przyrodę, kulturę, zabytki. Osobisty przykład rodziców oraz ich pozytywny stosunek do aktywnego spędzania czasu wolnego stanowi dla dzieci szansę na rozwój kultury fizycznej, ale także staje się wzorem do naśladowania w przyszłości.

Kółka zainteresowań

Aby rozwinąć w dziecku zainteresowania, rodzice coraz chętniej decydują się na posłanie swoich dzieci na dodatkowe kółka czy warsztaty. Trzeba jednak uważać, aby nie przeciążyć przedszkolaka nadmiernymi obowiązkami. Zajęcia pozalekcyjne niewątpliwie pomogą dziecku rozwijać swoje hobby, wykształcić potrzebne umiejętności lub nadrobić zaległości. Dzień przedszkolaka nie powinien jednak ograniczać się do samej nauki,  dziecko musi mieć też czas na odpoczynek. Eksperci ostrzegają, że zmęczone dziecko szybko się zniechęci i straci zapał do dalszego rozwoju. Dlatego zamiast zarzucać dziecko całą masą zajęć, lepiej zastanowić się, które z nich są dla niego najbardziej pożyteczne, interesujące i wspólnie ze swoją pociechą podjąć decyzję o wyborze najwłaściwszych

„Po prostu bądź ze mną…” – czas wolny w domu

Brak możliwości spędzania czasu wolnego w sposób inny niż „domowy”  nie jest równoznaczny z brakiem zajęcia dla dzieci i rodziców- wystarczy nieco ruszyć głową, by znaleźć milion pomysłów na to, jak spędzić przynajmniej część dnia.  Obecnie do łask powracają gry sprawnościowe i planszowe, rozwijające umysł- kreatywność, myślenie, planowanie, ale też pozwalają na doświadczanie sukcesów i porażek- która to zdolność do przyjmowaniu obu jest w późniejszym życiu bardzo przydatna. W zabawach można korzystać ze wszystkich przedmiotów w domu- tylko trochę wyobraźni i kreatywności potrzeba, aby kartoniki po butach, drewniane klocki albo guziki stały się przedmiotem zabawy. Ponadto można się wybrać z dziećmi do kina, teatru, muzeum- do miejsc, które w dobie wszędzie dostępnego Internetu są coraz mniej popularne, a tak ważne w rozwoju dziecka. Dziecko powinno mieć również możliwość po prostu pobyć w obecności rodzica- przytulić się, posiedzieć obok, pomarzyć, poprzyglądać się rodzicowi podczas wypełniania codziennych obowiązków, aby stać się aktywnym uczestnikiem życia domowego.

Opracowały: Agnieszka Mościńska, Joanna Dworzyńska

 

 

 

 

„Przedszkolak lubi myśleć…”(L. Wygotski) – rola zabaw konstrukcyjnych w rozwoju dziecka i jego gotowości do podjęcia edukacji szkolnej

 

„Dziecko, które się bawi nie traci czasu,
ale buduje i tworzy siebie poprzez różne
formy działalności zabawowej”

A. Sawicka

        Zabawy konstrukcyjne polegają na budowaniu z zastosowaniem różnorodnego materiału, a zatem są to zabawy w piasku, budowanie z klocków. patyczków. Istotą zabawy konstrukcyjnej jest tworzenie „czegoś” z dowolnego materiału. W tego rodzaju zabawach wytwór może powstać zupełnie przypadkowo. Zabawom konstrukcyjnym towarzyszą czynności manipulacyjne. Czynności konstrukcyjne wiążą się z uczuciem przyjemności, gdyż dziecko zaspakaja potrzebę tworzenia. Dzieci budują z klocków różne konstrukcje, różne przedmioty i zabawki do zabaw tematycznych czy inscenizowanych. Elementem charakterystycznym dla zabaw konstrukcyjnych jest fakt, iż w ich wyniku powstaje wytwór. Zabawę można nazwać konstrukcyjną dopiero wtedy, gdy dziecko zwraca uwagę na rezultat działania, na własne „dzieło”. P.A. Rudik zwraca uwagę na to, że w zabawach konstrukcyjnych chodzi dziecku o zaspokojenie „potrzeby ujawnienia swojej twórczej aktywność”, a potrzeba ta „(…) stoi w prostym związku z dynamicznym charakterem spostrzegania przez nie otaczającego świata”. Budując z piasku czy z klocków dąży ono do zobiektywizowania ruchu swych wyobrażeń w konkretnym materiale. Dlatego zresztą materiał ten może być różnorodny i powinien dać się używać zgodnie ze zmieniającym się zapotrzebowaniem dziecięcej wyobraźni.

        Początki zabaw konstrukcyjnych zaobserwować można już u dzieci 2-letnich, ale dopiero w wieku przedszkolnym wzrasta ich liczba, a sama zabawa przyjmuje formę typową dla zabawy konstrukcyjnej. Istnieją trzy charakterystyczne tendencje w rozwoju zabaw konstrukcyjnych:

  1. Wykorzystanie coraz bardziej różnorodnego materiału konstrukcyjnego (wzbogaca się treść i forma wytworów dzieci).
  2. Usprawnienie techniki czynności konstrukcyjnych.
  3. Coraz bardziej świadome planowanie poszczególnych etapów czynności.

        Najbardziej powszechnym materiałem wykorzystywanym w zabawach konstrukcyjnych są klocki. Początkowo rodzaj materiału do zabawy jest dla dzieci obojętny. W miarę rozwoju jednak, gdy ich wyobrażenia o tym, co chcą budować precyzują się, potrzebują do swych zabaw odpowiednio zróżnicowanego materiału – już nie tylko zwykłych klocków w formie sześcianów, ale klocków o różnym kształcie, wielkości i barwie. Zabawy konstrukcyjne starszych dzieci w wieku przedszkolnym różnią się znacznie od zabaw dzieci młodszych. Cechują się lepszym opanowaniem sprawności ruchowych, znajomością cech materiału konstrukcyjnego, praktyczną orientacją w zasadach budowania z przestrzeganiem praw równowagi itp. Przede wszystkim jednak inna jest motywacja i psychologiczna struktura działań. Dzieci interesują się już nie tylko i nie tyle procesem budowania, co jego wynikiem. Wytwór zaczyna być celem czynności, ogniskującym wysiłek dziecka wkładany w konstruowanie i kierującym jego czynnościami. Wzbogacają się znacznie pomysły, które dzieci realizują w zabawie. Wzrasta też zdolność do długotrwałego wysiłku w przeprowadzaniu pomysłu. Niekiedy dzieci nie mogąc dokończyć budowli jednego dnia, kontynuują działanie w dniu następnym.  Zabawy coraz częściej mają charakter zespołowy. Dzieci uzgadniają wspólnie cel i plan budowy, dzielą się zadaniami i wykonują je wspólnie, czyli następuje podział zadań cząstkowych w ramach wspólnego programu. Obserwuje się stałą wymianę myśli w toku realizacji pomysłu, ocenianie różnych etapów wykonania budowli, ulepszanie pomysłu wyjściowego w przebiegu działania czyli zespołową kontrolę działania.                                                                                                                                                   

     Oprócz samorzutnych zabaw konstrukcyjnych klockami lub innym materiałem dzieci w wieku przedszkolnym bawią się często w układanie różnych elementów według modelu przedstawiającego konkretny przedmiot, postać lub scenę (składanki tematyczne) albo abstrakcyjny wzór (składanki geometryczne). Tego rodzaju zadania, które mają wiele odmian, angażują w mniejszym stopniu wyobraźnię twórczą dziecka, w większym zaś – jego wyobraźnię odtwórczą oraz czynności analityczno – syntetyczne. Dziecko musi bowiem dokładnie zapoznać się z obrazkiem lub innym modelem, aby go odwzorować poprawnie i wiernie. Niezbędna jest również kontrola kolejnych etapów wytworów i sprawdzenie, czy końcowy produkt odpowiada wzorowi. Wraz z wiekiem dzieci uczą się coraz dokładniej obserwować model, o czym świadczy m.in. stopniowy wzrost skierowanych na wzór spojrzeń „zapoznawczych” – zwykle na początku pracy, „radzących” – w jej toku oraz „kontrolujących”– po zakończeniu układanki.                                                                                                            

      W rozwoju zabaw konstrukcyjnych wyróżnia się dwie tendencje: estetyczną i techniczną. Rozchodzą się one stopniowo dając początek działalności artystycznej (rysunek, lepienie) z jednej strony oraz rozwojowi zainteresowań konstrukcyjno – technicznych i odpowiednich form działalności z drugiej.

        Zabawy konstrukcyjne mają niezwykle doniosłe znaczenie w rozwoju dziecka. Są to zabawy, które rozwijają sprawność manualną dziecka niezbędną w opanowaniu umiejętności pisania, wyobraźnię przestrzenną, pomysłowość i zmysł estetyczny, a ponieważ ich istotą jest scalanie  elementów i ich rozkład (analiza i syntez manipulacyjna) – stanowią niezbędne przygotowanie do opanowania umiejętności czytania. Zabawy konstrukcyjne uczą dzieci projektowania i planowania, kształtują więc te czynności umysłowe, które będą im potrzebne w nauce i pracy przy rozmaitego rodzaju zadaniach. Budowanie i konstruowanie według modelu lub wyobrażonego wzorca rozwijają umiejętność dokonywania analizy i syntezy zarówno materiału, jaki dziecko ma do dyspozycji, jak i własnego wytworu przez porównanie go z wyimaginowanym lub rzeczywistym wzorcem. Czynności tego typu kształtują również estetyczny zmysł dziecka, poczucie ładu i celowości konstrukcji, zdolności sensoryczno – motoryczne. Dodatkową zaletą tego typu zabaw jest fakt, iż kształcą one precyzję ruchów,  myślenie i wyobraźnię dziecka, rozwijają uwagę, wytrwałość, spostrzegawczość, systematyczność, umiejętność pokonywania przeszkód, motywację wyrażającą się w doprowadzaniu dzieła do końca. W odróżnieniu od zabaw ruchowych i tematycznych, zabawy konstrukcyjne bywają podejmowane przez dzieci  indywidualnie. Szczególnie powinny bawić się w nie dzieci wykazujące niski poziom sprawności manualnych oraz mające trudności w skupieniu uwagi.

Literatura:

  1. M. Tyszkowa, Aktywność i działalność dzieci i młodzieży
  2. M. Przetacznik-Gierowska, G. Makiełło-Jarża, Psychologia rozwojowa i wychowawcza wieku dziecięcego
  3. http://www. prace.sciaga.pl/32660.html-32k
  4.  www.awans.uniwersytet.pl/oficyna/060/MB_Rola_zab_dyd_wyk_komp_naucz_zint.doc

 

W oparciu o literaturę opracowała: mgr Agnieszka Mościńska

 
 
 
 

 

Zabawy i ćwiczenia oddechowe

Zachęcam do prowadzenia z dziećmi różnorodnych ćwiczeń mających na celu usprawnienie mowy. Wystarczy kilkanaście minut dziennie, aby dziecko ładniej i wyraźniej mówiło oraz swobodniej porozumiewało się z otoczeniem. Czas spędzony w ten sposób przyniesie wymierne efekty a także dostarczy wielu radości dzięki wspólnej zabawie.

Na początek proponuję ćwiczenia w formie zabaw oddechowych:
• usprawniające aparat oddechowy,
• zwiększające pojemność płuc,
• kształtujące odpowiednie ruchy przepony,
• uczące ekonomicznego zużywania powietrza w czasie mówienia,
• różnicujące fazy oddychania (wdech – wydech),
• wydłużające fazę wydechową,
• działające uspokajająco po większym wysiłku fizycznym lub psychicznym.

„Usypianka”
Dziecko kołysząc ulubioną maskotkę, ma za zadanie śpiewać jej do snu kołysankę „Aaa…kotki dwa…” oraz uciszać otoczenie : ciiiiii…

„Kołysanka dla kotka”
Wraz z dzieckiem naśladujemy małe kociaki, które zmęczone baraszkowaniem są bardzo senne. Kładziemy się wygodnie, zwijamy w kłębek, tak jak kotki na poduszce. Zamykamy oczka i słuchamy instrumentalnej wersji kołysanki – mrucząc ją cichutko (mormorando).

„Wakacje”
Oglądamy wspólnie fotografie z wakacji przypominając dziecku, jak latem leżało na łące, na trawie wygrzewając się na słońcu. Następnie kładziemy się na plecach i zamykamy oczy. Imitujemy tę sytuację, wykonując głęboki wdech nosem i wydech ustami. Ćwiczenie powtarzamy kilka razy.

Kraina uśmiechu”
Przypominamy dziecku jak często mama się śmieje. Wspólnie naśladujemy różne sposoby śmiania się.

„Wiosenka”
Dajemy dziecku do powąchania prawdziwe lub sztuczne kwiaty. Wspólnie je wąchamy, powoli wciągając powietrze nosem i równie powoli – aby jak najdłużej zapamiętać ich zapach, robimy wydech.

„Tęczynki”
Puszczanie baniek mydlanych jest nieco trudniejszym ćwiczeniem do wykonania. Wydech musi być powolny, równomierny i długi – a efekt widoczny w postaci pięknych, tęczowych, mieniących się kul. Zabawę tę można przeprowadzić także i w formie konkursu – np. zwycięża ten, kto wydmucha większą bańkę mydlaną.

„Fruwające papierki”
Dziecko otrzymuje plastykową słomkę do napojów i za jej pomocą ma za zadanie zdmuchnąć około 10 papierków z gładkiej powierzchni np.: z blatu stołu.

Zabawy z watką lub piórkiem”
Zabawę przeprowadzamy w formie konkursu, według zasady: czyja zdmuchnięta np.: z ręki – watka, piórko – wzniesie się wyżej i nie opadnie pierwsza na podłogę.

„Świetlik”
Tę zabawę również można przeprowadzić w formie konkursu. Dmuchamy na zapaloną świecę w taki sposób, by płomień wyginał się, ale nie gasł. Wygrywa ten zawodnik, którego świeca będzie paliła się najdłużej.

„Wielka rozgrywka”
Mecz ten można rozgrywać siedząc po dwóch stronach stołu lub leżąc na brzuchu na podłodze. Zadanie polega na wdmuchnięciu np.: piłeczki ping-pongowej do bramki przeciwnika. Zwycięża ten, kto uzyska jak najwięcej bramek. Odległość między bramkami powinna wynosić około 50 – 100 cm, w zależności od stopnia zaawansowania ćwiczeń.

„Bujanie misia”
Na brzuszek leżącego na podłodze dziecka należy położyć jego ulubioną zabawkę – misia, pajacyka, kotka itp. W czasie wdechu zabawka powinna unosić się do góry, przy wydechu natomiast opadać. Zarówno wdech jak i wydech muszą być bardzo wolne i równomierne, z chwilowym zatrzymaniem powietrza, by na przykład: misiu nie spadł z huśtawki.

„Zmokłe kury”
Bawimy się w kury, które siedzą skulone, bo pada deszcz. Po deszczu, gdy zza chmur wyjdzie słońce, (o czym opowiadamy w trakcie zabawy, odpowiednikiem słońca może być np.: lampa) ptaki rozprostowują skrzydła i otrząsają piórka. Są odprężone i wesołe.

„Pędzące statki”
Do miski napełnionej wodą wkładamy papierowy stateczek. Pilnując prawidłowego oddechu – z naciskiem na wdech nosem, polecamy dziecku by dmuchało na statek tak, aby płynął on po wodzie.

„Wirujące płatki śniegu”
Umawiamy się z dzieckiem, że kawałeczki wacików to śniegowe płatki. Słuchając instrumentalnych wersji piosenek o zimie, polecamy dziecku by dmuchało na odrobinę watki tak, aby „płatek śniegu” jak najdłużej unosił się w powietrzu. Należy nieustannie przypominać o wdechu powietrza nosem.

„Halo, halo”
Siadamy z dzieckiem na dywanie naprzeciw siebie w niewielkiej odległości. (Stopniowo zwiększając ją do kilku metrów). Przy pomocy zabawkowych słuchawek telefonicznych prowadzimy rozmowę, starając się, by była ona jak najbardziej przyjemna. Zwracamy uwagę na prawidłową płynność mowy i poprawną artykulację.

„Zgaduj, zgadula”
Prosimy by dziecko położyło się np.: na tapczanie w najwygodniejszej dla siebie pozycji, a następnie zamknęło oczy. Zachęcamy, by na podstawie odpowiedniego utworu instrumentalnego, spróbowało rozpoznać i nazwać instrumenty, które słyszy.

„Słoneczna łączka”
Polecamy dziecku by położyło się wygodnie na brzuszku i zamknęło oczka. Śpiewamy mu piosenkę o motylku, który odwiedził ukwieconą, letnią łąkę, oświetloną gorącymi promieniami słońca… Jednocześnie możemy masować dziecku plecy okrężnymi ruchami dłoni, tak by poczuło ono rozgrzewające ciepło. Możemy również narysować na nich słoneczko.

„Lustereczko, lustereczko…”
Siadamy z dzieckiem naprzeciwko siebie i bawimy się w „lusterko”. Polecamy dziecku by naśladowało jak najdokładniej miny i gesty pokazywane przez prowadzącego ćwiczenia. Po nabraniu wprawy można spróbować zamienić się rolami.

„Gotowanie wody”
Przygotowujemy dwa garnuszki wypełnione do około 1/3 objętości przegotowaną wodą. Następnie wraz z dzieckiem wciągamy nosem dużo powietrza i wydmuchujemy je przez kolorową słomkę – każdy, do swojego garnuszka. Woda zacznie bulgotać. W miarę regulowania siły wydechu, woda może „gotować się’ w dowolnym stopniu – słabiej, bądź mocniej.

Podwodni pływacy”
Opowiadamy dziecku o rybkach i zwierzątkach pływających pod wodą, demonstrując jednocześnie odpowiednie ilustracje. Następnie bawimy się w wybrane przez dziecko nurkujące stworzonko. Stojąc wyprostowani wciągamy nosem dużo powietrza, po czym wstrzymując oddech sprawdzamy kto byłby lepszym nurkiem. Wydychając powietrze możemy naśladować ruchy pływaka.

„Latawce
Przygotowujemy dwie cieniutkie papierowe serwetki. Razem z dzieckiem robimy z nich latawce. Stojąc, wyciągamy dłoń, na której kładziemy latawca, nabieramy głęboko powietrza a następnie wydmuchujemy, kierując jego strumień tak, by nasz latawiec unosił się wspaniale do góry.

„Kołysanka”
Doskonałe ćwiczenie przed zaśnięciem. Słuchając spokojnej muzyki lub śpiewając kołysankę, otulamy dziecko kołderką lub kocykiem i lekko kołyszemy. Zaczynając od kilku głębokich westchnień uspakajamy oddech.

„Idzie raczek nieboraczek”
Napełniamy miskę wodą do połowy. Bawimy się recytując wierszyk, bądź śpiewając piosenkę o raku. Przelewamy wodę rękami a następnie po wykonaniu głębokiego wdechu, polecamy dziecku by dmuchając robił na niej fale. Na zakończenie ćwiczeń tańczymy tak jak rybki w wodzie.

Echo – ptaszek „
Słuchamy wraz z dzieckiem nagrań z głosami różnych ptaków. Następnie wspólnie próbujemy je naśladować. Zwracamy uwagę na prawidłowy oddech.

„Pomidor”
Bawiąc się z dzieckiem w „pomidora”, próbujemy rozśmieszyć go minami lub pytaniami, na które może odpowiadać jedynie słowem „pomidor” – zachowując poważny wyraz twarzy. Wcześniej uzgadniamy z dzieckiem rodzaj śmiechu: ha ha, he he, ho ho, hi hi, hu hu – jakim może ono reagować w tej zabawie.

„Wakacje na plaży”
Wspominamy z dzieckiem wakacje spędzone nad wodą, oglądając fotografie. Przed rozpoczęciem ćwiczeń prowadzący je, odpowiednio przygotowuje pokój oraz niezbędne rekwizyty: słoneczne okulary, słomkowe kapelusze lub czapki z daszkiem, ręczniki kąpielowe do rozłożenia np.: na fotelach imitujących leżaki, bądź na podłodze oraz odpowiednie oświetlenie. Gdy wszystko jest już gotowe, rozsiadamy się wraz z dzieckiem wygodnie na fotelu lub kładziemy na podłodze. Słuchając muzyki relaksacyjnej, np.: z szumem morza, rozkoszujemy się wspaniałym odpoczynkiem, wykonując głębokie wdechy i wydechy, wzdychamy: ah…, oh…, eh…, uh… ( wydłużając głoskę h ) – jak pięknie oraz uf… ( wydłużając głoskę f ) – jak gorąco. Dla odmiany możemy urozmaicić to ćwiczenie np.: zajadaniem na niby lodów, które z powodu upału się nam topią i trzeba je szybciutko i dokładnie zlizywać. Przy okazji tego ćwiczenia doskonale wzmacniamy język.

Życzę owocnej zabawy!

opracowała: mgr Beata Janta